Электр конденсаторы
Конденсатор деп жұқа диэлектрик қабатымен бөлінген екі өткізгіштен тұратын жүйені айтамыз. Ол латынның “condenso”- қоюлату, жинақтау деген сөзінен шыққан. Конденсатор электр энергиясын және электр зарядтарын жинақтау үшін қолданылады. Конденсатордың екі өткізгішін оның жапсарлары деп атайдың Ол жапсарларды шамасы жағынан тең, таңбалары жағынан қарама–қарсы зарядтпен зарядтайды.Бұл құрал өзіміз көріп жүрген телевизорларда, радиоқабылдағыштарда, магнитофонда және т.б электр құралдарында қолданылады.
Ашылу тарихы
1745 жылы Лейден қаласында неміс физигі және голланд физигі тарихта ең алғашқы конденсатор – «лейден банкасын» жасады.
Құрылысы
Конденсатор-пассивті электронды компонент. Қарапайым нұсқада дизайн пластиналар тәрізді екі электродтан тұрады (плиталар деп аталады), диэлектрикпен бөлінген, оның қалыңдығы плиталардың өлшемдерімен салыстырғанда аз (суретті қараңыз.). Іс жүзінде қолданылатын конденсаторларда диэлектриктің көптеген қабаттары және көп қабатты электродтар немесе цилиндрге оралған ауыспалы диэлектрик пен электродтардың таспалары немесе дөңгелектелген төрт қабырғасы бар параллелепипед бар (орамға байланысты).
Қасиеттері
Конденсатордын зарядты жинақтау қабілетін көрсететін физикалық шама. 1.Сыйымдылық.Өлшем бірлігі.Формуласы. 2.Конденсатор түрлері-. 3.Өткізгіштің электр сыйымдылығы әр түрлі факторларға байланысты өзгереді. 4.Әр түрлі конденсатор сыйымдылық формулалары. 5.Конденсаторды тізбектей және параллель жалғау. 6.Қонденсаторларды қолдану-Сайфоллаева Айнелла
Сыйымдылық. Өлшем бірлігі. Формуласы.
Өткізгіштің электрсыйымдылығы мынандай факторларға байланысты өзгереді:
- Өткізгіштің электрсыйымдылығы оған екінші зарядталмаған өткізгішті жақындатқанда артады;
- Екінші өткізгішті жерге жалғау бірінші өткізгіштің электрсыйымдылығын арттырады;
- Қатты диэлектриктің болуы жүйенің электрсыйымдылығын арттырады;
- Диэлектриктің қалыңдығын азайтса, өткізгіштер жүйесінің сыйымдылығы артады;
- Диэлектриктің диэлектрик өтімділігі артқанда, жүйенің электрсыйымдылығы артады;
- Өткізгіштердің бір-бірімен айқасу ауданын арттырғанда жүйенің электрсыйымдылығы артады;
Конденсаторларды сыртқы механикалық әсерлерден қорғау үшін оларды арнайы корпустармен қаптайды. Конденсаторды схемада мына түрде белгілейміз:
| ГОСТ 2.728-74 бойынша белгіленуі | Сипаттамасы |
|---|---|
 | Тұрақты сыйымдылығы бар конденсатор |
 | Поляризацияланған конденсатор |
 | Айнымалы сыйымдылығы бар конденсатор |
 | Варикап |
Конденсатор түрлері
Сипаттық тағайындалуына қарай конденсаторларды шартты түрде жалпы және арнайы қолданыстағы конденсаторлар деп бөлуге болады:
- Жалпы қолданыстағы конденсаторларға кең тараған төмен вольтты конденсаторлар жатады және олар құралдар мен аппараттардың көптеген түрлерінде қолданылады
- Ал қалған конденсаторлардың барлығы арнайы қолданыстағы конденсаторлар деп аталады. Оларға жоғарғы вольтты, импульстік, бөгетті жойғыш, дозиметриялық және т.б конденсаторлар жатады.
Конденсатордың негізгі сипаттамасы оның электрсыйымдылығы болып табылады. Ол конденсатордың электрзарядын жинақтау қабілетін көрсетеді. Сыйымдылықтың анықтамасы бойынша конденсатордың жапсарларындағы заряд оның жапсарларының арасындағы кернеуге тура пропорционал. Конденсатордың сыйымдылығы әдетте 1 пФ–тан жүздеген мкФ–қа дейін, сонымен бірге сыйымдылығы ондаған Ф–қа дейінгі конденсаторлар да кездеседі. Сонымен қатар конденсаторларды жапсарларының пішініне қарай жазық, цилиндр тәріздес, шар тәріздес және т.б деп бөледі.
Дереккөздер
- Марио Льоцци История физики — М.: Мир, 1970 — стр. 173.
| Ортаққорда бұған қатысты медиа файлдар бар: Category:Capacitors |
уикипедия, wiki, кітап, кітаптар, кітапхана, мақала, оқу, жүктеу, тегін, тегін жүктеу, mp3, видео, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, сурет, музыка, seks, ән, фильм, кітап, ойын, ойындар, ұялы, андроид, iOS, apple, ұялы телефон, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, ДК, веб, компьютер, Электр конденсаторы туралы ақпарат, Электр конденсаторы дегеніміз не? Электр конденсаторы сөзі нені білдіреді?
Kondensator dep zhuka dielektrik kabatymen bolingen eki otkizgishten turatyn zhүjeni ajtamyz Ol latynnyn condenso koyulatu zhinaktau degen sozinen shykkan Kondensator elektr energiyasyn zhәne elektr zaryadtaryn zhinaktau үshin koldanylady Kondensatordyn eki otkizgishin onyn zhapsarlary dep atajdyn Ol zhapsarlardy shamasy zhagynan ten tanbalary zhagynan karama karsy zaryadtpen zaryadtajdy Bul kural ozimiz korip zhүrgen televizorlarda radiokabyldagyshtarda magnitofonda zhәne t b elektr kuraldarynda koldanylady Kondensatorlardyn negizgi kurylymy eki otkizgishAshylu tarihy1745 zhyly Lejden kalasynda nemis fizigi zhәne golland fizigi tarihta en algashky kondensator lejden bankasyn zhasady ҚurylysyKondensator passivti elektrondy komponent Қarapajym nuskada dizajn plastinalar tәrizdi eki elektrodtan turady plitalar dep atalady dielektrikpen bolingen onyn kalyndygy plitalardyn olshemderimen salystyrganda az suretti karanyz Is zhүzinde koldanylatyn kondensatorlarda dielektriktin koptegen kabattary zhәne kop kabatty elektrodtar nemese cilindrge oralgan auyspaly dielektrik pen elektrodtardyn taspalary nemese dongelektelgen tort kabyrgasy bar parallelepiped bar oramga bajlanysty ҚasietteriKondensatordyn zaryadty zhinaktau kabiletin korsetetin fizikalyk shama 1 Syjymdylyk Өlshem birligi Formulasy 2 Kondensator tүrleri 3 Өtkizgishtin elektr syjymdylygy әr tүrli faktorlarga bajlanysty ozgeredi 4 Әr tүrli kondensator syjymdylyk formulalary 5 Kondensatordy tizbektej zhәne parallel zhalgau 6 Қondensatorlardy koldanu Sajfollaeva Ajnella Syjymdylyk Өlshem birligi Formulasy Өtkizgishtin elektrsyjymdylygy mynandaj faktorlarga bajlanysty ozgeredi Өtkizgishtin elektrsyjymdylygy ogan ekinshi zaryadtalmagan otkizgishti zhakyndatkanda artady Ekinshi otkizgishti zherge zhalgau birinshi otkizgishtin elektrsyjymdylygyn arttyrady Қatty dielektriktin boluy zhүjenin elektrsyjymdylygyn arttyrady Dielektriktin kalyndygyn azajtsa otkizgishter zhүjesinin syjymdylygy artady Dielektriktin dielektrik otimdiligi artkanda zhүjenin elektrsyjymdylygy artady Өtkizgishterdin bir birimen ajkasu audanyn arttyrganda zhүjenin elektrsyjymdylygy artady Kondensatorlardy syrtky mehanikalyk әserlerden korgau үshin olardy arnajy korpustarmen kaptajdy Kondensatordy shemada myna tүrde belgilejmiz GOST 2 728 74 bojynsha belgilenui SipattamasyTurakty syjymdylygy bar kondensatorPolyarizaciyalangan kondensatorAjnymaly syjymdylygy bar kondensatorVarikapKondensator tүrleriSipattyk tagajyndaluyna karaj kondensatorlardy shartty tүrde zhalpy zhәne arnajy koldanystagy kondensatorlar dep boluge bolady Zhalpy koldanystagy kondensatorlarga ken taragan tomen voltty kondensatorlar zhatady zhәne olar kuraldar men apparattardyn koptegen tүrlerinde koldanylady Al kalgan kondensatorlardyn barlygy arnajy koldanystagy kondensatorlar dep atalady Olarga zhogargy voltty impulstik bogetti zhojgysh dozimetriyalyk zhәne t b kondensatorlar zhatady Kondensatordyn negizgi sipattamasy onyn elektrsyjymdylygy bolyp tabylady Ol kondensatordyn elektrzaryadyn zhinaktau kabiletin korsetedi Syjymdylyktyn anyktamasy bojynsha kondensatordyn zhapsarlaryndagy zaryad onyn zhapsarlarynyn arasyndagy kerneuge tura proporcional Kondensatordyn syjymdylygy әdette 1 pF tan zhүzdegen mkF ka dejin sonymen birge syjymdylygy ondagan F ka dejingi kondensatorlar da kezdesedi Sonymen katar kondensatorlardy zhapsarlarynyn pishinine karaj zhazyk cilindr tәrizdes shar tәrizdes zhәne t b dep boledi DerekkozderMario Locci Istoriya fiziki M Mir 1970 str 173 Ortakkorda bugan katysty media fajldar bar Category Capacitors
