Түркияның әкімшілік бөлінуі - NiNa.Az

Әкімшілік-аумақтық жағынан Түркия 81 илге бөлінеді (түр. il - «облыс»).

Түркияның әкімшілік бөлінуі

Илдер

Илдің мемлекеттік басқаруын үкімет тағайындайтын әкім - уәли (түр. vali) жүзеге асырады. Әкімнің резиденциясы уәлаят (түр. vilayet) деп аталады, демек, ил (провинция) деген бұрынғы термин.

Әрбір ил илче (түр. ilçe) немесе аудандарға бөлінеді. Илдің әкімшілік орталығы оның орталық аймағында орналасқан - меркез илче (түр. merkez ilçe).

Әдетте, немесе олардың әкімшілік орталықтарымен бірдей атауы бар. Бірақ ерекшеліктер бар: илі (әкімшілік орталығы - Антакия қаласы), илі (әкімшілік орталығы - Измит қаласы) және (әкімшілік орталығы - қаласы).

1926 жылы Түркия 57 илге бөлінді, 1939 жылы қосылды, 1947 жылы Артвин, Тунжелі, Каракүз (қазіргі ), және , 1953 жылы — Ушак, 1954 жылы — және , 1957 жылы — құрылды. 1957-1989 жылдар аралығында ил саны тұрақты болып қалды — 67. 1989 жылы — , , және , 1990 жылы — және , 1991 жылы — , 1994 жылы — Ығдыр және , 1995 жылы — , Карабүк және , 1997 жылы — Османие, 1999 жылы — .

Қазіргі уақытта Түркия аумағы келесі илдерге (провинцияларға) бөлінеді:

Түркия илдері

№	Ил (қаз.)	Ил (түр.)	Ил алаңы, км²	Ил тұрғыны, адам. (2009)	Халық тығыздығы, адам/км²	Әкімшілік орталығы	Әкімшілік орталықтың халқы, чел.	Код
1	Ағры	Ağrı	11 315	537 665	47,52		79 764	04
2	Адана	Adana	14 256	2 062 226	144,66	Адана (агл.)	1 130 710	01
3	Адыяман	Adıyaman	7 572	588 475	77,72		178 538	02
4		Aydın	7 922	950 757	120,01	Айдын	142 267	09
5		Aksaray	8 051	396 084	49,20		129 949	68
6	Амасия	Amasya	5 731	365 231	63,73		74 393	05
7		Ankara	25 615	5 017 914	195,90	Анкара (агл.)	3 203 362	06
8	Анталия	Antalya	20 599	1 719 751	83,49	Анталия	603 190	07
9	Ардахан	Ardahan	5 495	133 756	24,34		17 274	75
10	Артвин	Artvin	7 493	191 934	25,62		23 157	08
11	Афионкарахисар	Afyonkarahisar	14 532	701 326	48,26	Афионкарахисар	128 516	03
12	Байбурт	Bayburt	4 043	97 358	24,08		32 285	69
13	Балыкесир	Balıkesir	14 442	1 076 347	74,53		215 436	10
14	Бартын	Bartın	1 960	184 178	93,97		35 992	74
15	Батман	Batman	4 671	456 734	97,78		246 678	72
16	Биледжик	Bilecik	4 181	194 326	46,48		34 105	11
17	Бингөл	Bingöl	8 402	253 739	30,20		68 876	12
18	Битлис	Bitlis	8 413	388 678	46,20		44 923	13
19	Болу	Bolu	10 716	270 654	25,26		84 565	14
20	Бурдур	Burdur	7 238	256 803	35,48		63 363	15
21		Bursa	11 087	2 550 645	230,06	Бурса (агл.)	1 194 687	16
22	Ван	Van	20 927	1 022 330	48,85	Ван	284 464	65
23		Gaziantep	7 194	1 285 249	178,66	Газиантеп (агл.)	853 513	27
24		Giresun	7 151	523 819	73,25		83 636	28
25		Gümüşhane	6 125	186 953	30,52	Гүмүшхане	30 270	29
26	Денизли	Denizli	11 716	950 029	81,09		275 480	20
27		Diyarbakır	15 162	1 362 708	89,88	Диярбакыр	545 983	21
28		Düzce	1 065	314 261	295,08		56 649	81
29		Zonguldak	3 470	615 599	177,41	Зонгулдак	104 276	67
30		İzmir	11 811	3 370 866	285,40	Измир (агл.)	2 232 265	35
31	Йозгат	Yozgat	14 083	682 919	48,49		73 930	66
32		Kayseri	17 116	1 060 432	61,96	Кайсери (агл.)	536 392	38
33		Karabük	2 864	225 102	78,60	Карабүк	100 749	78
34		Karaman	8 816	243 210	27,59		105 384	70
35		Kars	9 594	325 016	33,88		78 473	36
36		Kastamonu	13 473	375 476	27,87		64 606	37
37		Kahramanmaraş	14 213	1 002 384	70,53		326 198	46
38		Kilis	1 239	114 724	92,59		70 670	79
39		Kocaeli	3 635	1 206 085	331,80	Измит	195 699	41
40		Konya	40 824	2 192 166	53,70	Кония (агл.)	742 690	42
41		Kırklareli	6 056	328 461	54,24		53 221	39
42		Kırşehir	6 434	253 239	39,36		88 105	40
43		Kırıkkale	4 589	383 508	83,57		205 078	71
44		Kütahya	12 119	656 903	54,20		166 665	43
45		Malatya	12 235	853 658	69,77		381 081	44
46		Manisa	13 120	1 260 169	96,05	Маниса	214 345	45
47		Mardin	9 097	705 098	77,51		65 072	47
48		Mersin	15 737	2 271 400	144,34	Мерсин	545 000	33
49		Muğla	12 716	715 328	56,25		43 845	48
50	Муш	Muş	8 023	453 654	56,54	Муш	67 927	49
51		Nevşehir	5 438	309 914	56,99		67 864	50
52		Niğde	7 318	348 081	47,57	Нигде	78 088	51
53		Ordu	5 894	887 765	150,62	Орду	112 525	52
54		Osmaniye	3 189	458 782	143,86	Османие	173 977	80
55		Rize	3 792	365 938	96,50		78 144	53
56		Sakarya	4 895	756 168	154,48		283 752	54
57		Samsun	9 474	1 209 137	127,63	Самсун	363 180	55
58		Sivas	28 129	755 091	26,84	Сивас	251 776	58
59		Siirt	5 465	263 676	48,25	Сиирт	98 281	56
60		Sinop	5 858	225 574	38,51		30 502	57
61		İstanbul	5 170	11 622 257	2248,02	Ыстанбұл (агл.)	8 803 468	34
62		Tekirdağ	6 345	623 591	98,28	Текирдағ	107 191	59
63		Tokat	9 912	828 027	83,54	Токат	113 100	60
64		Trabzon	4 495	975 137	216,94	Трабзон	214 949	61
65		Tunceli	7 406	93 584	12,64	Тунжелі	25 041	62
66		Uşak	5 174	322 313	62,29	Ушак	137 001	64
67		Hakkâri	7 729	236 581	30,61		58 145	30
68		Hatay	5 678	1 448 418	255,09	Антакия	144 910	31
69	Чанаккале	Çanakkale	9 887	464 975	47,03		75 810	17
70	Чанкыры	Çankırı	8 411	270 355	32,14		62 508	18
71	Чорум	Çorum	12 833	597 065	46,53		161 321	19
72		Şanlıurfa	19 091	1 443 422	75,61	Шанлыурфа	385 588	63
73		Şırnak	7 296	353 197	48,41		52 743	73
74		Iğdır	3 584	168 634	47,05	Ығдыр	59 880	76
75		Isparta	8 733	513 681	58,82	Ыспарта	148 496	32
76		Edirne	6 241	402 606	64,51	Едирне	119 298	22
77		Elazığ	9 181	569 616	62,04		266 495	23
78		Erzincan	11 974	316 841	26,46		107 175	24
79		Erzurum	24 741	937 389	37,89	Ерзурум	361 235	25
80		Eskişehir	13 904	706 009	50,78	Ескішаһар	482 793	26
81		Yalova	403	168 593	418,34		70 118	77
	Барлығы		781 978	71 977 744	92,05

Илче

Негізгі мақала:

Илдер (провинциялар) илчелер (түрікше ilçe ) немесе аудандардан тұрады. 2013 жылғы жағдай бойынша олардың саны 957-ні құрады. Әрбір илдің әкімшілік орталығында меркез илче (түрікше merkez ilçe) немесе орталық аудан орналасқан. Біраз аудандар болыстарға (буджактарға) бөлінеді.

Дереккөздер

1. https://bigenc.ru/geography/text/4211458 Мұрағатталған 4 қарашаның 2021 жылы. // https://ru.wikipedia.org/wiki/Большая_российская_энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. https://ru.wikipedia.org/wiki/Осипов,_Юрий_Сергеевич. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.
2. Бұрын «уәлаят» терминін қолданған
3. 2009 Census, population living in cities. Turkish Statistical Institute (2010). Басты дереккөзінен мұрағатталған 6 тамыз 2012. Тексерілді, 25 қаңтар 2010.
4. Әр көліктің нөмірлік коды көрсетілген.