Тасқала ауданы
Тасқала ауданы — Батыс Қазақстан облысының солтүстік-батысында орналасқан әкімшілік бөлініс. Тасқала ауданы 1933 жылы 8 қараша айында құрылып, "Каменка ауданы" деп аталған, 1993 жылдан қазіргі атауын иеленді. Ауданның аумағы - 8 068 км².
| Қазақстан ауданы | |
| Тасқала ауданы | |
| Әкімшілігі | |
|---|---|
| Облысы | |
| Аудан орталығы | Тасқала |
| Ауылдық округтер саны | 9 |
| Ауыл саны | 28 |
| Әкімі | Талғат Асқарұлы Шәкіров |
| Аудан әкімдігінің мекенжайы | Тасқала ауылы, Абай көшесі, №23 |
| Тарихы мен географиясы | |
| Координаттары | 50°48′04″ с. е. 49°57′41″ ш. б. / 50.80111° с. е. 49.96139° ш. б. (G) (O) (Я)Координаттар: 50°48′04″ с. е. 49°57′41″ ш. б. / 50.80111° с. е. 49.96139° ш. б. (G) (O) (Я) |
| Құрылған уақыты | 1933 |
| Жер аумағы | 8,0 мың км² |
| Уақыт белдеуі | UTC+5:00 |
| Тұрғындары | |
| Тұрғыны | 16 276 адам (2023) |
| Ұлттық құрамы | қазақтар (89,53%), орыстар (8,26%), татарлар (0,88%), басқалары (1,33%) |
| Сандық идентификаторлары | |
| Пошта индексі | 091000- 091008 |
| Автомобиль коды | 07 |
| Тасқала ауданының әкімдігі | |
|
| |
|
| |
Географиялық орны
Аудан солтүстігінде Ресей Федерациясының аумағымен, батысында Батыс Қазақстан облысының Бәйтерек, оңтүстігінде Ақжайық, шығысында Казталов аудандарымен шектесіп жатыр. Ауданның орталығы Тасқала, облыс орталығы Орал қаласынан 80 шақырым жерде орналасқан. Аудан Қазақстан мен Орталық Азияны Ресейдің еуропалық бөлігімен жалғайтын темір жол және Орал – Тасқала – РФ бойында орналасқан.
Жер бедері
Ауданның жалпы жер қыртысы тегіс. Ең биік төбесі Ешкітау (Ичка), теңіз деңгейінен биіктігі 259 метр. Бұл облыстағы ең биік нүкте. Ауданның гидрографиялық жүйесінде Деркөл, 1-Шежін, 2-Шежін шағын өзендері бар. Аудан арқылы Шежін, Мереке, Қазақстан, Қосшы ауылдық округтері аумағынан өтетін, Киров су қоймасынан өз бастауын алатын Жайықбай каналы өтеді.
Шежін ауылдық округінің аумағында Бірқазан мемлекеттік қорығы бар. Онда табиғатта сирек кездесетін су құстары мен жыртқыш аңдар мекендейді.
Гидронимдер
Шажа – Батыс Қазақстан облысындағы өзен. Шажа – "таудың шынар басын мекендейтін, дауысы ащы құс" (ҚТТС, 10Т, 86). Бұл сөздің шаж еліктеуіш сөзінен жасалып тұрғанын байқау қиын емес (шаж+а). Шажа гидрониміне қарап, шажа құсы тек тау басын емес, өзен бойында да мекендеуі мүмкін екенін көреміз. Атау сол құстың бар екенін білдіріп тұр.
Білім саласы
Тасқала ауданының жалпы орта білім беру жүйесі өте жоғары деңгейде. Тасқала ауданының оқушылары әртүрлі деңгейдегі білім сайыстарына қатысып жоғары орындарды иеленіп келеді. Аудан ҰБТ нәтижелері бойынша алдыңғы қатарларда тұрақты орналасып келеді. Аудан білімінің деңгейін көтеруде 2005 жылы негізі қаланған "Сәулет" мектеп-лицейінің үлесі зор. Сәулет лицейі облыс орталығының алпауыттарынан қалыспай айтарлықтай бәсеке көрсетеді, лицейдің әсіресе жаратылыстану пәндері бойынша жетістіктері зор.
Пайдалы қазбалары
Құрылыс материалдары жасақталған - ақ балшық, құм және гравиі бар, ауданда 5 пайдалы кен орындары және күйдірілген, отқа тұрақты селикат тасын дайындауға арналған цемент қоспасына бай тас шығару шикі заты бар 3 кен орны ашылған.
Зерттеу барысында анықталған өндіріс әйнегіне жарамды кварц құмы, тау тектес өндіріске пайдалы шебін қорлары анықталған. Сонымен қатар аудан аумағында көгілдір газбен мұнай қоры орналасқан жер анықталды.
Халқы
| 1939 | 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 1999 | 2009 | 2021 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 38758 | ▼14606 | ▲21237 | ▲22131 | ▼21605 | ▼20645 | ▼17202 | ▼16588 |
Халқының саны 2019 жылы 16 701 адамды құрады. Ұлттық құрамы: қазақтар — 88,96%, орыстар – 8,68%, басқалары — 2,35%.
Әкімшілік бөлінісі
28 елді мекен 9 ауылдық округке біріктірілген:
| Әкімшілік бірлік | Орталығы | Елді мекендері | Халқы (2021) |
|---|---|---|---|
| Ақтау ауылдық округі | Ақтау ауылы | 4 | ▼1044 |
| Амангелді ауылдық округі | Амангелді ауылы | 2 | ▼1227 |
| Достық ауылдық округі | Достық ауылы | 3 | ▼736 |
| Қазақстан ауылдық округі | Атамекен ауылы | 4 | ▼976 |
| Қосшы ауылдық округі | Оян ауылы | 2 | ▼618 |
| Мерей ауылдық округі | Мерей ауылы | 5 | ▼1551 |
| Мереке ауылдық округі | Мереке ауылы | 2 | ▼731 |
| Тасқала ауылдық округі | Тасқала ауылы | 3 | ▲8446 |
| Шежін ауылдық округі | Шежін-2 ауылы | 3 | ▼1019 |
Ірі елді мекендері
| Атауы | Статусы | Халқы (2021) |
|---|---|---|
| Тасқала (Каменка) | ауыл | ▲ 8118 |
| Амангелді | ауыл | ▲ 1226 |
| Шежін-2 | ауыл | ▼ 971 |
| Ақтау | ауыл | ▼ 962 |
| Мерей (Логашкино) | ауыл | ▲ 929 |
| Атамекен (Совхозное) | ауыл | ▼ 836 |
| Мереке (Подтяжки) | ауыл | ▼ 680 |
| Достық (Семиглавый Мар) | ауыл | ▼ 554 |
| Оян (Мартыново) | ауыл | ▼ 538 |
Дереккөздер
- Қазақстан Республикасы халқының жынысы және жергілікті жердің типіне қарай саны (2023 жылғы 1 қаңтарға)
- Қазақстан Республикасы халқының жекелеген этностары бойынша саны (2022 жыл басына)
- Қазақстан почталық индекстері
- Б.Бияров Жер-су аттарының сөзжасамдық үлгілері:монография — Алматы: "Мемлекеттік тілді дамыту институты", 2012. — 460 б. — 1000 таралым. — ISBN 978-601-7206-35-2.
- Ресей империясы, КСРО халық санақтары
- ҚР халық санақтары Мұрағатталған 10 қазанның 2023 жылы.
уикипедия, wiki, кітап, кітаптар, кітапхана, мақала, оқу, жүктеу, тегін, тегін жүктеу, mp3, видео, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, сурет, музыка, seks, ән, фильм, кітап, ойын, ойындар, ұялы, андроид, iOS, apple, ұялы телефон, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, ДК, веб, компьютер, Тасқала ауданы туралы ақпарат, Тасқала ауданы дегеніміз не? Тасқала ауданы сөзі нені білдіреді?
Taskala audany Batys Қazakstan oblysynyn soltүstik batysynda ornalaskan әkimshilik bolinis Taskala audany 1933 zhyly 8 karasha ajynda kurylyp Kamenka audany dep atalgan 1993 zhyldan kazirgi atauyn ielendi Audannyn aumagy 8 068 km Қazakstan audanyTaskala audanyӘkimshiligiOblysyBatys Қazakstan oblysyAudan ortalygyTaskalaAuyldyk okrugter sany9Auyl sany28ӘkimiTalgat Askaruly ShәkirovAudan әkimdiginin mekenzhajyTaskala auyly Abaj koshesi 23Tarihy men geografiyasyKoordinattary50 48 04 s e 49 57 41 sh b 50 80111 s e 49 96139 sh b 50 80111 49 96139 G O Ya Koordinattar 50 48 04 s e 49 57 41 sh b 50 80111 s e 49 96139 sh b 50 80111 49 96139 G O Ya Қurylgan uakyty1933Zher aumagy8 0 myn km Uakyt beldeuiUTC 5 00TurgyndaryTurgyny16 276 adam 2023 Ұlttyk kuramykazaktar 89 53 orystar 8 26 tatarlar 0 88 baskalary 1 33 Sandyk identifikatorlaryPoshta indeksi091000 091008Avtomobil kody07Taskala audanynyn әkimdigiGeografiyalyk ornyAudan soltүstiginde Resej Federaciyasynyn aumagymen batysynda Batys Қazakstan oblysynyn Bәjterek ontүstiginde Akzhajyk shygysynda Kaztalov audandarymen shektesip zhatyr Audannyn ortalygy Taskala oblys ortalygy Oral kalasynan 80 shakyrym zherde ornalaskan Audan Қazakstan men Ortalyk Aziyany Resejdin europalyk boligimen zhalgajtyn temir zhol zhәne Oral Taskala RF bojynda ornalaskan Zher bederiAudannyn zhalpy zher kyrtysy tegis En biik tobesi Eshkitau Ichka teniz dengejinen biiktigi 259 metr Bul oblystagy en biik nүkte Audannyn gidrografiyalyk zhүjesinde Derkol 1 Shezhin 2 Shezhin shagyn ozenderi bar Audan arkyly Shezhin Mereke Қazakstan Қosshy auyldyk okrugteri aumagynan otetin Kirov su kojmasynan oz bastauyn alatyn Zhajykbaj kanaly otedi Shezhin auyldyk okruginin aumagynda Birkazan memlekettik korygy bar Onda tabigatta sirek kezdesetin su kustary men zhyrtkysh andar mekendejdi GidronimderShazha Batys Қazakstan oblysyndagy ozen Shazha taudyn shynar basyn mekendejtin dauysy ashy kus ҚTTS 10T 86 Bul sozdin shazh elikteuish sozinen zhasalyp turganyn bajkau kiyn emes shazh a Shazha gidronimine karap shazha kusy tek tau basyn emes ozen bojynda da mekendeui mүmkin ekenin koremiz Atau sol kustyn bar ekenin bildirip tur Bilim salasyTaskala audanynyn zhalpy orta bilim beru zhүjesi ote zhogary dengejde Taskala audanynyn okushylary әrtүrli dengejdegi bilim sajystaryna katysyp zhogary oryndardy ielenip keledi Audan ҰBT nәtizheleri bojynsha aldyngy katarlarda turakty ornalasyp keledi Audan biliminin dengejin koterude 2005 zhyly negizi kalangan Sәulet mektep licejinin үlesi zor Sәulet liceji oblys ortalygynyn alpauyttarynan kalyspaj ajtarlyktaj bәseke korsetedi licejdin әsirese zharatylystanu pәnderi bojynsha zhetistikteri zor Pajdaly kazbalaryҚurylys materialdary zhasaktalgan ak balshyk kum zhәne gravii bar audanda 5 pajdaly ken oryndary zhәne kүjdirilgen otka turakty selikat tasyn dajyndauga arnalgan cement kospasyna baj tas shygaru shiki zaty bar 3 ken orny ashylgan Zertteu barysynda anyktalgan ondiris әjnegine zharamdy kvarc kumy tau tektes ondiriske pajdaly shebin korlary anyktalgan Sonymen katar audan aumagynda kogildir gazben munaj kory ornalaskan zher anyktaldy Halky1939 1959 1970 1979 1989 1999 2009 202138758 14606 21237 22131 21605 20645 17202 16588 Halkynyn sany 2019 zhyly 16 701 adamdy kurady Ұlttyk kuramy kazaktar 88 96 orystar 8 68 baskalary 2 35 Әkimshilik bolinisi28 eldi meken 9 auyldyk okrugke biriktirilgen Әkimshilik birlik Ortalygy Eldi mekenderi Halky 2021 Aktau auyldyk okrugi Aktau auyly 4 1044Amangeldi auyldyk okrugi Amangeldi auyly 2 1227Dostyk auyldyk okrugi Dostyk auyly 3 736Қazakstan auyldyk okrugi Atameken auyly 4 976Қosshy auyldyk okrugi Oyan auyly 2 618Merej auyldyk okrugi Merej auyly 5 1551Mereke auyldyk okrugi Mereke auyly 2 731Taskala auyldyk okrugi Taskala auyly 3 8446Shezhin auyldyk okrugi Shezhin 2 auyly 3 1019Iri eldi mekenderiAtauy Statusy Halky 2021 Taskala Kamenka auyl 8118Amangeldi auyl 1226Shezhin 2 auyl 971Aktau auyl 962Merej Logashkino auyl 929Atameken Sovhoznoe auyl 836Mereke Podtyazhki auyl 680Dostyk Semiglavyj Mar auyl 554Oyan Martynovo auyl 538DerekkozderҚazakstan Respublikasy halkynyn zhynysy zhәne zhergilikti zherdin tipine karaj sany 2023 zhylgy 1 kantarga Қazakstan Respublikasy halkynyn zhekelegen etnostary bojynsha sany 2022 zhyl basyna Қazakstan pochtalyk indeksteri B Biyarov Zher su attarynyn sozzhasamdyk үlgileri monografiya Almaty Memlekettik tildi damytu instituty 2012 460 b 1000 taralym ISBN 978 601 7206 35 2 Resej imperiyasy KSRO halyk sanaktary ҚR halyk sanaktary Muragattalgan 10 kazannyn 2023 zhyly
