Нарманбет Орманбетұлы
Нарманбет Орманбетұлы (1859, қазіргі Қарағанды облысы Ақтоғай ауданы Нарманбет атындағы ауыл Саға жері – 1918) – ақын. ,
| Нарманбет Орманбетұлы | |
|---|---|
| Дүниеге келгені: | 1859 қазіргі Қарағанды облысы Ақтоғай ауданы Нарманбет атындағы ауыл Саға жері |
| Қайтыс болғаны: | 1918 |
| Мансабы: | Aқын |
Арғын тайпасы Тобықты руынан шыққан.
Өмірбаяны
Алдымен діни мектепте, кейін Қарқаралыдағы екі сыныпты орыс-қазақ мектебінде оқыған. Араб, парсы, орыс тілдерін жетік біліп, әдебиетімен таныс болған. 12 – 13 жасынан өлең шығара бастаған. Жастайынан ел басқару ісіне араласқан. 1917 – 18 ж. Қарқаралы қаласында қызметінде болды. Нарманбет Орманбетұлы өлеңдерінің негізгі тақырыбы – оқу-білім, адамгершілік, ел тәуелсіздігі. Ол өмір құбылыстарын саралай келе, шындықты көркем бейнелеуге, оны философиялық ой-тұжырымдармен түйіндеуге ұмтылған (“Қасірет деген бір тау бар”, “Балалық күй”, “Шал қайғысы”). Нарманбет Орманбетұлы отаршылдыққа қарсы “Оян, қазақ!” деп ұран тастап, 1905 жылғы дума сайлауында “Талап етер күн туды, кел ұйқыдан тұрайық” (“Сахараға қарасақ”) деп сөз бастаған. Ол орыс отаршылдығын, ел басындағы қасіретті, азаттыққа қол жеткізуді жырлаған (“Аждаһаның аузында”, “Ұран”, т.б.). Патшаның тақтан құлауын қуана қарсы алып, “” атты өлеңін шығарса, оның “”, “”, “” атты өлеңдері махаббат, жастық тақырыбына арналған. Нарманбет 1918 жылы Қарқаралыда совдептің уездік судьясы болып қызмет істеп жүргенде ауырып қайтыс болған. Абай дәстүріндегі Нарманбет сол кездің өзінде белгілі ақын, әрі шешен болған. Абай үлгісінде көптеген өлеңдер, нақыл өлеңдер, нақыл сөздер жазып шығарған. Ақын шығармаларының таңдаулы үлгілері 1939 жылы жеке жинақ болып және 1939-1944 жылдардағы хрестоматияларда жарияланған.
Шығармалары
Шығармалары: "Нарманбеттің өлеңдері"], А., 1939; Нарманбет Орманбетұлы. Шығармалары, Қарағанды, 1998.
Халыққа тарихи таңдау заманы туғанда, дұрыс жол сілтеуге тырысты
Сілтемелер
- Отаршылдық
- Өлең
- Патриот
- Әдебиет
Дереккөздер
- «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9,"Қазақ Энциклопедиясы", 6 том
- https://aktogaikitab.wixsite.com/olketanu/post/narmanbet-ormanbetu-ly-1858-1918
- Кенжебаев Б., , А., 1958
- Әбдіғазиев Б., Асыл арна, А., 1992
- Туғанбаев А., , кіт.: Нарманбет Орманбетұлы. Шығармалары, Қарағанды, 1998
- Қазақстан тарихы: Этникалық зерттеулерде, 10-том.
| Бұл мақаланы Уикипедия сапа талаптарына лайықты болуы үшін уикилендіру қажет. |
| Бұл мақалада еш сурет жоқ. Мақаланы жетілдіру үшін қажетті суретті енгізіп көмек беріңіз. Суретті қосқаннан кейін бұл үлгіні мақаладан аластаңыз.
|
 | Бұл — мақаланың бастамасы. Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесе аласыз. Бұл ескертуді дәлдеп ауыстыру қажет. |
уикипедия, wiki, кітап, кітаптар, кітапхана, мақала, оқу, жүктеу, тегін, тегін жүктеу, mp3, видео, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, сурет, музыка, seks, ән, фильм, кітап, ойын, ойындар, ұялы, андроид, iOS, apple, ұялы телефон, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, ДК, веб, компьютер, Нарманбет Орманбетұлы туралы ақпарат, Нарманбет Орманбетұлы дегеніміз не? Нарманбет Орманбетұлы сөзі нені білдіреді?
Narmanbet Ormanbetuly 1859 kazirgi Қaragandy oblysy Aktogaj audany Narmanbet atyndagy auyl Saga zheri 1918 akyn Narmanbet OrmanbetulyDүniege kelgeni 1859 kazirgi Қaragandy oblysy Aktogaj audany Narmanbet atyndagy auyl Saga zheriҚajtys bolgany 1918Mansaby Akyn Argyn tajpasy Tobykty ruynan shykkan ӨmirbayanyAldymen dini mektepte kejin Қarkaralydagy eki synypty orys kazak mektebinde okygan Arab parsy orys tilderin zhetik bilip әdebietimen tanys bolgan 12 13 zhasynan olen shygara bastagan Zhastajynan el baskaru isine aralaskan 1917 18 zh Қarkaraly kalasynda kyzmetinde boldy Narmanbet Ormanbetuly olenderinin negizgi takyryby oku bilim adamgershilik el tәuelsizdigi Ol omir kubylystaryn saralaj kele shyndykty korkem bejneleuge ony filosofiyalyk oj tuzhyrymdarmen tүjindeuge umtylgan Қasiret degen bir tau bar Balalyk kүj Shal kajgysy Narmanbet Ormanbetuly otarshyldykka karsy Oyan kazak dep uran tastap 1905 zhylgy duma sajlauynda Talap eter kүn tudy kel ujkydan turajyk Saharaga karasak dep soz bastagan Ol orys otarshyldygyn el basyndagy kasiretti azattykka kol zhetkizudi zhyrlagan Azhdaһanyn auzynda Ұran t b Patshanyn taktan kulauyn kuana karsy alyp atty olenin shygarsa onyn atty olenderi mahabbat zhastyk takyrybyna arnalgan Narmanbet 1918 zhyly Қarkaralyda sovdeptin uezdik sudyasy bolyp kyzmet istep zhүrgende auyryp kajtys bolgan Abaj dәstүrindegi Narmanbet sol kezdin ozinde belgili akyn әri sheshen bolgan Abaj үlgisinde koptegen olender nakyl olender nakyl sozder zhazyp shygargan Akyn shygarmalarynyn tandauly үlgileri 1939 zhyly zheke zhinak bolyp zhәne 1939 1944 zhyldardagy hrestomatiyalarda zhariyalangan ShygarmalaryShygarmalary Narmanbettin olenderi A 1939 Narmanbet Ormanbetuly Shygarmalary Қaragandy 1998 Halykka tarihi tandau zamany tuganda durys zhol silteuge tyrystySiltemelerOtarshyldyk Өlen Patriot ӘdebietDerekkozder Қazakstan Ұlttyk encklopediya Bas redaktor Ә Nysanbaev Almaty Қazak enciklopediyasy Bas redakciyasy 1998 ISBN 5 89800 123 9 Қazak Enciklopediyasy 6 tom https aktogaikitab wixsite com olketanu post narmanbet ormanbetu ly 1858 1918 Kenzhebaev B A 1958 Әbdigaziev B Asyl arna A 1992 Tuganbaev A kit Narmanbet Ormanbetuly Shygarmalary Қaragandy 1998 Қazakstan tarihy Etnikalyk zertteulerde 10 tom Bul makalany Uikipediya sapa talaptaryna lajykty boluy үshin uikilendiru kazhet Bul makalada esh suret zhok Makalany zhetildiru үshin kazhetti suretti engizip komek beriniz Suretti koskannan kejin bul үlgini makaladan alastanyz Suretti mynnan tabuga bolady osy makalanyn takyrybyna bajlanysty suret Ortak korda tabyluy mүmkin makalanyn ozge til uikilerindegi nuskalaryn karap koriniz oziniz zhasagan suretti zhүkteniz avtorlyk kukykpen korgalgan suret kospanyz Bul makalanyn bastamasy Bul makalany tolyktyryp damytu arkyly Uikipediyaga komektese alasyz Bul eskertudi dәldep auystyru kazhet
