Мұхаммед Әли Мысырлық
Басқа мағыналар үшін Мұхаммед Әли (айрық) деген бетті қараңыз.Мұхаммед Әли, Мехмет Али (1769, Македония, Кавала қаласы – 2.8.1849, Александрия) – Египет билеушісі (1805 – 1849), 1952 жылға дейін Египетті билеген әулеттің өкілі. Түркияның Францияға қарсы Египеттегі соғысына (1799 – 1801) түрік армиясындағы албан жасағының қолбасшысы ретінде қатысты. 1805 жылы өзін уәли деп жариялап, түріктер мен жергілікті мәмлүктерді жеңіп, іс жүзінде тәуелсіз Египетті құрды. Ол Францияға сүйеніп, елде реформа (жер, әскер, ағарту ісі, сауда, т.б. салаларда) жүргізді. Барлық жерді мемлекет қарамағына алды. Бірақ оны 1829 жылы өз жақындарына бөліп бере бастады. Елді басқару жүйесін қайта құрып (1816 – 1820), шетел (негізінен француз) мамандарын кеңінен пайдаланды. Египет жастарын білім алу үшін шетелдерге жіберді. Еуропалық үлгідегі тұрақты әскер мен теңіз флоты, орта және жоғарғы оқу орындары, өндіріс орындары ашылып, Египет қайтадан дами бастады. Мұхаммед Әли 1820 – 1830 жылы , Суданды, Палестинаны, Сирияны, , Кіші Азияның бір бөлігін түріктерден тартып алды. Бұл соғыста оны Ресей, Англия, Франция мемлекеттері қолдады. Бірақ 1821 – 1829 жылы болған грек көтерілісін басуға түрік сұлтанына көмектескені үшін аталған мемлекеттер Мұхаммед Әлидің теңіз флотын талқандап, әскерін Грекиядан шығаруға мәжбүр етті. Кейіннен ол Батыстың көмегі арқасында түрік сұлтанымен соғысты әрі қарай жалғастырды. Жеңіліске ұшырап, 1840 жылы Суданнан басқа жерлердің бәрінен айырылды. Елдің әскери күштері қысқартылды, шетел саудагерлеріне жеңілдіктер беріліп, Батыс елдері Египетке үстемдік жүргізе бастады. Оның ұрпақтары 1952 жылдың 23 шілдесінде болған әскери төңкеріске дейін билік басында отырды.
| Мұхаммед Әли Паша | |
|---|---|
| of , , , , , , ,  | |
 An 1840 portrait of Muhammad Ali Pasha by | |
| Билеген | 17 мамыр 1805 – 2 наурыз 1848 |
| албания | Mehmet Ali Pasha |
| араб | محمد علي باشا |
| Түрік | Kavalalı Mehmet Ali Paşa |
| туған | 4 наурыз 1769 |
| Birthplace | , Македония, , (present-day ) |
| Өмірден озды | 1849 ж. тамыздың 2 (80 жаста) |
| Place of death | , Александрия, мысыр |
| Buried | , , Egypt |
| Ізашары | |
| Ізбасары | |
| Wives | Emina of Nosratli Madouran Ayn al-Hayat Montaz Mahivech Namchaz Ziba Hadidja Chams Safa Shama Nour |
| Әулеті | |
| Father | Ibrahim Agha |
| Mother | Zeinab |
| Religious beliefs | Ислам (Hanafi) |
Сілтемелер
- Еуропа
- Түркия
- Египет
Сыртқы сілтемелер
Мұхаммед Әли Клэй(қолжетпейтін сілтеме)
Дереккөздер
- Albert Hourani et al., The Modern Middle East: A Reader, (University of California Press: 2004), p.71
- Қазақ энциклопедиясы, 6 том.
Толықтыру
| Бұл мақаланы Уикипедия сапа талаптарына лайықты болуы үшін уикилендіру қажет. |
| Бұл мақалада еш сурет жоқ. Мақаланы жетілдіру үшін қажетті суретті енгізіп көмек беріңіз. Суретті қосқаннан кейін бұл үлгіні мақаладан аластаңыз.
|
 | Бұл — мақаланың бастамасы. Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесе аласыз. Бұл ескертуді дәлдеп ауыстыру қажет. |
уикипедия, wiki, кітап, кітаптар, кітапхана, мақала, оқу, жүктеу, тегін, тегін жүктеу, mp3, видео, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, сурет, музыка, seks, ән, фильм, кітап, ойын, ойындар, ұялы, андроид, iOS, apple, ұялы телефон, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, ДК, веб, компьютер, Мұхаммед Әли Мысырлық туралы ақпарат, Мұхаммед Әли Мысырлық дегеніміз не? Мұхаммед Әли Мысырлық сөзі нені білдіреді?
Baska magynalar үshin Muhammed Әli ajryk degen betti karanyz Muhammed Әli Mehmet Ali 1769 Makedoniya Kavala kalasy 2 8 1849 Aleksandriya Egipet bileushisi 1805 1849 1952 zhylga dejin Egipetti bilegen әulettin okili Tүrkiyanyn Franciyaga karsy Egipettegi sogysyna 1799 1801 tүrik armiyasyndagy alban zhasagynyn kolbasshysy retinde katysty 1805 zhyly ozin uәli dep zhariyalap tүrikter men zhergilikti mәmlүkterdi zhenip is zhүzinde tәuelsiz Egipetti kurdy Ol Franciyaga sүjenip elde reforma zher әsker agartu isi sauda t b salalarda zhүrgizdi Barlyk zherdi memleket karamagyna aldy Birak ony 1829 zhyly oz zhakyndaryna bolip bere bastady Eldi baskaru zhүjesin kajta kuryp 1816 1820 shetel negizinen francuz mamandaryn keninen pajdalandy Egipet zhastaryn bilim alu үshin shetelderge zhiberdi Europalyk үlgidegi turakty әsker men teniz floty orta zhәne zhogargy oku oryndary ondiris oryndary ashylyp Egipet kajtadan dami bastady Muhammed Әli 1820 1830 zhyly Sudandy Palestinany Siriyany Kishi Aziyanyn bir boligin tүrikterden tartyp aldy Bul sogysta ony Resej Angliya Franciya memleketteri koldady Birak 1821 1829 zhyly bolgan grek koterilisin basuga tүrik sultanyna komekteskeni үshin atalgan memleketter Muhammed Әlidin teniz flotyn talkandap әskerin Grekiyadan shygaruga mәzhbүr etti Kejinnen ol Batystyn komegi arkasynda tүrik sultanymen sogysty әri karaj zhalgastyrdy Zheniliske ushyrap 1840 zhyly Sudannan baska zherlerdin bәrinen ajyryldy Eldin әskeri kүshteri kyskartyldy shetel saudagerlerine zhenildikter berilip Batys elderi Egipetke үstemdik zhүrgize bastady Onyn urpaktary 1952 zhyldyn 23 shildesinde bolgan әskeri tonkeriske dejin bilik basynda otyrdy Muhammed Әli Pashaof An 1840 portrait of Muhammad Ali Pasha byBilegen 17 mamyr 1805 2 nauryz 1848albaniya Mehmet Ali Pashaarab محمد علي باشاTүrik Kavalali Mehmet Ali Pasatugan 4 nauryz 1769Birthplace Makedoniya present day Өmirden ozdy 1849 zh tamyzdyn 2 80 zhasta Place of death Aleksandriya mysyrBuried EgyptIzasharyIzbasaryWives Emina of Nosratli Madouran Ayn al Hayat Montaz Mahivech Namchaz Ziba Hadidja Chams Safa Shama NourӘuletiFather Ibrahim AghaMother ZeinabReligious beliefs Islam Hanafi SiltemelerEuropa Tүrkiya EgipetSyrtky siltemelerMuhammed Әli Klej kolzhetpejtin silteme DerekkozderAlbert Hourani et al The Modern Middle East A Reader University of California Press 2004 p 71 Қazak enciklopediyasy 6 tom TolyktyruBul makalany Uikipediya sapa talaptaryna lajykty boluy үshin uikilendiru kazhet Bul makalada esh suret zhok Makalany zhetildiru үshin kazhetti suretti engizip komek beriniz Suretti koskannan kejin bul үlgini makaladan alastanyz Suretti mynnan tabuga bolady osy makalanyn takyrybyna bajlanysty suret Ortak korda tabyluy mүmkin makalanyn ozge til uikilerindegi nuskalaryn karap koriniz oziniz zhasagan suretti zhүkteniz avtorlyk kukykpen korgalgan suret kospanyz Bul makalanyn bastamasy Bul makalany tolyktyryp damytu arkyly Uikipediyaga komektese alasyz Bul eskertudi dәldep auystyru kazhet
