Іздеу жүйесі
Іздеу жүйесі — мәліметті Интернеттен іздеу мүмкіндігін ұсынатын веб-торап. Іздеу жүйесінің басым бөлігі мағлұматты Әлемдік өрмек сайттарынан іздейді, алайда файлдарды ftp-серверлерден, тауарларды интернет-дүкендерінен, сондай-ақ мәліметті Usenet жаңалықтар тобынан іздей алатын жүйелер де бар. Соңғы уақытта түрлі XML-деректер ішінде RSS технологиясына негізделген іздеудің жаңа түрі пайда болды.
Іздеу жүйесінің функционалдығын қамтамасыз ететін программалар кешені іздеу қозғалтқышы немесе іздеу машинасы деп аталады. Іздеу машинасының жұмыс сапасының негізгі белгісі релеванттық (сұрату мен табылған деректің сәйкестік деңгейі, яғни нәтиженің қисындылығы), базаның толықтығы, тіл морфологиясын есепке алуы болып табылады. Мәлімет индексациясы арнайы іздеу роботтары арқылы жүзеге асырылады. Іздеу жүйесі жұмысын жақсарту — бүгінгі Интернеттің ең негізгі міндеттерінің бірі.
Net Applications компаниясының деректеріне сүйенсек, 2007 ж. желтоқсан айында Google-дың нарықтық үлесі дүние жүзі бойынша 77.04 %, Yahoo — 12.46 %, — 3.33 %, — 2.57 %, — 2.12 %, — 1.38 %, — 0.13 %, — 0.07 %, — 0.02 %, — 0.02 % [1] пайызды құрайды.
СomScore компаниясының аналитикалық деректері бойынша 2007 жылдың желтоқсан айында барлық іздеу сайттары 66 млрд 221 млн іздеу сұратуларын өңдеген екен. Яндекс осы статистикаға кірген және ол 9-ыншы орында тұр.
Тарихы
| Хронология | ||
|---|---|---|
| Жыл | Жүйе | Оқиға |
| 1993 | W3Catalog | Іске қосылды |
| Іске қосылды | ||
| JumpStation | Іске қосылды | |
| 1994 | WebCrawler | Іске қосылды |
| Infoseek | Іске қосылды | |
| Іске қосылды | ||
| 1995 | Іске қосылды | |
| Негізі қаланды | ||
| Open Text Web Index | Іске қосылды | |
| Magellan | Іске қосылды | |
| Іске қосылды | ||
| SAPO | Іске қосылды | |
| Yahoo! | Іске қосылды | |
| 1996 | Dogpile | Іске қосылды |
| Inktomi | Негізі қаланды | |
| Негізі қаланды | ||
| HotBot | Негізі қаланды | |
| Негізі қаланды | ||
| 1997 | Northern Light | Іске қосылды |
| Яндекс | Іске қосылды | |
| 1998 | Іске қосылды | |
| 1999 | AlltheWeb | Іске қосылды |
| GenieKnows | Негізі қаланды | |
| Naver | Іске қосылды | |
| Негізі қаланды | ||
| Vivisimo | Негізі қаланды | |
| 2000 | Негізі қаланды | |
| Exalead | Негізі қаланды | |
| 2003 | Info.com | Іске қосылды |
| 2004 | Yahoo! Search | Ақтық іске қосылды |
| A9.com | Іске қосылды | |
| Sogou | Іске қосылды | |
| 2005 | Ақтық іске қосылды | |
| Іске қосылды | ||
| Іске қосылды | ||
| GoodSearch | Іске қосылды | |
| SearchMe | Негізі қаланды | |
| 2006 | wikiseek | Негізі қаланды |
| Негізі қаланды | ||
| Іске қосылды | ||
| ChaCha | Іске қосылды (бета) | |
| Guruji.com | Іске қосылды (бета) | |
| 2007 | Іске қосылды | |
| Sproose | Іске қосылды | |
| Іске қосылды | ||
| Blackle.com | Іске қосылды | |
| 2008 | Іске қосылды | |
| Tooby | Іске қосылды | |
| Picollator | Іске қосылды | |
| Viewzi | Іске қосылды | |
| Іске қосылды | ||
| Boogami | Іске қосылды | |
| LeapFish | Іске қосылды (бета) | |
| Forestle | Іске қосылды | |
| VADLO | Іске қосылды | |
| Powerset | Іске қосылды | |
| 2009 | Іске қосылды | |
| KAZ.KZ | Іске қосылды | |
| Yebol | Іске қосылды (бета) | |
| Mugurdy | Жабылды | |
| Scout | Іске қосылды | |
| 2010 | Жабылды | |
| Іске қосылды (бета) | ||
| Жабылды | ||
| 2012 | WAZZUB | Іске қосылды |
| 2014 | Іске қосылды (бета) |
Іздеу (және әлеуметтік граф)
Іздеу құралдарына жеңіл қосылатын функцияны әлеуметтік граф деп атайды. Вебсайттар, блогтар және т.б. профильдер сияқты белгіленген кезде, іздеу құралдары оларды метаберілгендерді алу мақсатында қарастыра алады. (Мысалы достарға байланысты және т.б.). Іздеу құралдары желіні индексациялау үшін өте жақсы, өйткені, әлеуметтік ақпарат пен адамдарды көлбеу іздеудің қосылуы қиын мақсат болып саналмайды. Іздеу құралдарына әлеуметтік іздеу, адамдарды іздеу мүмкіндіктері міндетті түрде қосылады.
Жаңартулар
Достар мәртебесін қадағалау мүмкіндігінің ыңғайлылығы Facebook жетістік себептерінің бірі. Бұл мүмкіндік ашық желіге тасымалдана алады. RSS және iCall стандартты форматтары арқылы кез келген қолданушы жаңартулар мен оқиғалар енгізе алады. Достарының жаңартуларын қадағалап отырғысы келетін әр бір тұтынушы бұл іс әрекетті санау құрылғысы немесе сұрау жасау арқылы жүзеге асыра алады. Бұл стандартты тәжірибе болып қалыптаса бастады. Өйткені, бағдарламалық қамсыздандыруды жасаушылардың жаңа және бұдан да артық осы ақпаратты қадағалап көрсетудің әдістерін құрудың үлкен және көп мүмкіндіктері болады.
Әлеуметтік желілер теориясы туралы
- Әлеуметтік желілер қазіргі теориясының пайда болуының қысқа тарихы.
Әлеуметтік желілер қазіргі теориясының басын 1954 жылы Рэй Соломонофф пен Анатолий Рапопорт салды. Ал 1959 – 1958 жылы венгер математиктері Пол Эрдос және Альфред Реньи әлеуметтік желілердің пайда болу принциптерін сипаттайтын мақала жазды. Дункан Уоттс және Стивен Строгаг әлеуметтік желі теориясын дамытып, кластеризация коэффициенті түсінігін, көптеген басқа да ұлы ашулардың қатарына енгізді. Мұндағы кластеризация коэффициенті – бірыңғай емес топтар арасында жақындық дәрежесі.
- Терминнің пайда болу тарихы.
1959 жылы әлеуметтік желілер термині “Адамдар қарым қатынастары” атты жиынтыққа кірген, Манчестер мектебінің әлеуметтанушысы Джеймс Барнстың “Норвеждік аралдар кірістерінің класстары мен жиынтықтары” атты жұмысында енгізілген. Ол 30-шы жылдары ойлап табылған визуалды диаграммалар (бөлек жақтар - нүкте түрінде, ал олардың арасындағы байланыс - сызықтар түрінде ұсынылды) көмегімен адамдар арасындағы өзара байланысу социаграммалар көмегімен жүзеге асыру зерттеулеріне қосымшалар енгізіп оларды толықтырды.
Іздеу жүйелері нарығы
Google — нарық үлесі 68,69 % әлемдегі ең сұранысқа ие іздеу жүйесі. Bing екінші орынға ие, оның үлесі 12,26 %.
Әлемдегі ең көп сұранысқа ие іздеу жүйелері :
| Іздеу жүйесі | 2014, шілде айындағы нарық үлесі | 2014, қазан айындағы нарық үлесі | 2015, қыркүйек айындағы нарық үлесі |
|---|---|---|---|
| 68,69 % | 58.01 % | 69.24% | |
| 17,17 % | 29.06 % | 6,48% | |
| 6.22 % | 8.01 % | 12,26% | |
| Yahoo! | 6.74 % | 4.01 % | 9,19% |
| 0,13 % | 0.21 % | 1,11% | |
| 0.22 % | 0,00 % | 0.00% | |
| 0,13 % | 0,10 % | 0,24% |
Азия
Шығыс Азия елдерінде және Ресейде Google - ең танымал іздеу жүйесі емес. Қытайда, мысалы, ең көп танымал іздеу жүйесі Soso болып табылады.
Оңтүстік Кореяда, патенттелген Naver іздеу порталын халықтың шамамен 70%-ы пайдаланады және Yahoo! Taiwan — тиісінше Жапония мен Тайваньдағы ең танымал іздеу жүйесі, .
Ресей және орыс тілді іздеу жүйелері
Яндекспен Ресейде пайдаланушылардың 50,9% қолданады (Google — 40,6 %).
2015 жылдың маусымындағы Liveinternet деректері бойынша орыс тілінде іздеу сұрауларының :
- Барлық тілде:
- Google (40,6 %)
- (0,7 %)
- Yahoo! (0,2 %) және компанияғы тиесілі іздеу жүйелері: Inktomi, , Alltheweb
- Ағылшын тілінде және халықаралық:
- AskJeeves (механизм )
- орыс тілінде — көптеген «орыстілді» іздеу жүйелері бірнеше тілде индекстейді және мәтінді - украин, беларусь, ағылшын, татар және басқа тілдерде іздейді. «Барлықтілді» жүйелерден айырмашылығы барлық құжаттарды қатарынан индекстейді, олар негізінен орыс тілі басым, немесе басқа да жолдармен орыс тілмен роботтарын шектейтін, орналасқан ресурстарды индекстейді.
- Яндекс (50,9 %)
- Mail.ru (6,9 %)
- (0,5 %)
Кейбір іздеу жүйелері сыртқы іздеу алгоритмдерін пайдаланады.
Сыртқы сілтемелер
FL Master - Қазақстанның іздеу жүйесі Мұрағатталған 27 маусымның 2009 жылы.
- NMS
- Статистика
- Age of Internet Empires
- LiveInternet
- Liveinternet
уикипедия, wiki, кітап, кітаптар, кітапхана, мақала, оқу, жүктеу, тегін, тегін жүктеу, mp3, видео, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, сурет, музыка, seks, ән, фильм, кітап, ойын, ойындар, ұялы, андроид, iOS, apple, ұялы телефон, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, ДК, веб, компьютер, Іздеу жүйесі туралы ақпарат, Іздеу жүйесі дегеніміз не? Іздеу жүйесі сөзі нені білдіреді?
Izdeu zhүjesi mәlimetti Internetten izdeu mүmkindigin usynatyn veb torap Izdeu zhүjesinin basym boligi maglumatty Әlemdik ormek sajttarynan izdejdi alajda fajldardy ftp serverlerden tauarlardy internet dүkenderinen sondaj ak mәlimetti Usenet zhanalyktar tobynan izdej alatyn zhүjeler de bar Songy uakytta tүrli XML derekter ishinde RSS tehnologiyasyna negizdelgen izdeudin zhana tүri pajda boldy Izdeu zhүjesinin funkcionaldygyn kamtamasyz etetin programmalar kesheni izdeu kozgaltkyshy nemese izdeu mashinasy dep atalady Izdeu mashinasynyn zhumys sapasynyn negizgi belgisi relevanttyk suratu men tabylgan derektin sәjkestik dengeji yagni nәtizhenin kisyndylygy bazanyn tolyktygy til morfologiyasyn esepke aluy bolyp tabylady Mәlimet indeksaciyasy arnajy izdeu robottary arkyly zhүzege asyrylady Izdeu zhүjesi zhumysyn zhaksartu bүgingi Internettin en negizgi mindetterinin biri Net Applications kompaniyasynyn derekterine sүjensek 2007 zh zheltoksan ajynda Google dyn naryktyk үlesi dүnie zhүzi bojynsha 77 04 Yahoo 12 46 3 33 2 57 2 12 1 38 0 13 0 07 0 02 0 02 1 pajyzdy kurajdy SomScore kompaniyasynyn analitikalyk derekteri bojynsha 2007 zhyldyn zheltoksan ajynda barlyk izdeu sajttary 66 mlrd 221 mln izdeu suratularyn ondegen eken Yandeks osy statistikaga kirgen zhәne ol 9 ynshy orynda tur TarihyHronologiyaZhyl Zhүje Okiga1993 W3Catalog agyl Iske kosyldyIske kosyldyJumpStation agyl Iske kosyldy1994 WebCrawler agyl Iske kosyldyInfoseek agyl Iske kosyldyIske kosyldy1995 Iske kosyldyNegizi kalandyOpen Text agyl Web Index Iske kosyldyMagellan Iske kosyldyIske kosyldySAPO Iske kosyldyYahoo Iske kosyldy1996 Dogpile agyl Iske kosyldyInktomi agyl Negizi kalandyNegizi kalandyHotBot agyl Negizi kalandyNegizi kalandy1997 Northern Light agyl Iske kosyldyYandeks Iske kosyldy1998 Google Iske kosyldy1999 AlltheWeb agyl Iske kosyldyGenieKnows agyl Negizi kalandyNaver Iske kosyldyNegizi kalandyVivisimo agyl Negizi kalandy2000 Negizi kalandyExalead agyl Negizi kalandy2003 Info com agyl Iske kosyldy2004 Yahoo Search Aktyk iske kosyldyA9 com agyl Iske kosyldySogou agyl Iske kosyldy2005 Aktyk iske kosyldyIske kosyldyIske kosyldyGoodSearch agyl Iske kosyldySearchMe agyl Negizi kalandy2006 wikiseek agyl Negizi kalandyNegizi kalandyIske kosyldyChaCha agyl Iske kosyldy beta Guruji com agyl Iske kosyldy beta 2007 Iske kosyldySproose agyl Iske kosyldyIske kosyldyBlackle com agyl Iske kosyldy2008 Iske kosyldyTooby Iske kosyldyPicollator agyl Iske kosyldyViewzi agyl Iske kosyldyIske kosyldyBoogami agyl Iske kosyldyLeapFish agyl Iske kosyldy beta Forestle agyl Iske kosyldyVADLO Iske kosyldyPowerset Iske kosyldy2009 Iske kosyldyKAZ KZ Iske kosyldyYebol agyl Iske kosyldy beta Mugurdy agyl ZhabyldyScout agyl Iske kosyldy2010 ZhabyldyIske kosyldy beta Zhabyldy2012 WAZZUB Iske kosyldy2014 Iske kosyldy beta Izdeu zhәne әleumettik graf Izdeu kuraldaryna zhenil kosylatyn funkciyany әleumettik graf dep atajdy Vebsajttar blogtar zhәne t b profilder siyakty belgilengen kezde izdeu kuraldary olardy metaberilgenderdi alu maksatynda karastyra alady Mysaly dostarga bajlanysty zhәne t b Izdeu kuraldary zhelini indeksaciyalau үshin ote zhaksy ojtkeni әleumettik akparat pen adamdardy kolbeu izdeudin kosyluy kiyn maksat bolyp sanalmajdy Izdeu kuraldaryna әleumettik izdeu adamdardy izdeu mүmkindikteri mindetti tүrde kosylady ZhanartularDostar mәrtebesin kadagalau mүmkindiginin yngajlylygy Facebook zhetistik sebepterinin biri Bul mүmkindik ashyk zhelige tasymaldana alady RSS zhәne iCall standartty formattary arkyly kez kelgen koldanushy zhanartular men okigalar engize alady Dostarynyn zhanartularyn kadagalap otyrgysy keletin әr bir tutynushy bul is әreketti sanau kurylgysy nemese surau zhasau arkyly zhүzege asyra alady Bul standartty tәzhiribe bolyp kalyptasa bastady Өjtkeni bagdarlamalyk kamsyzdandyrudy zhasaushylardyn zhana zhәne budan da artyk osy akparatty kadagalap korsetudin әdisterin kurudyn үlken zhәne kop mүmkindikteri bolady Әleumettik zheliler teoriyasy turalyӘleumettik zheliler kazirgi teoriyasynyn pajda boluynyn kyska tarihy Әleumettik zheliler kazirgi teoriyasynyn basyn 1954 zhyly Rej Solomonoff pen Anatolij Rapoport saldy Al 1959 1958 zhyly venger matematikteri Pol Erdos zhәne Alfred Reni әleumettik zhelilerdin pajda bolu principterin sipattajtyn makala zhazdy Dunkan Uotts zhәne Stiven Strogag әleumettik zheli teoriyasyn damytyp klasterizaciya koefficienti tүsinigin koptegen baska da uly ashulardyn kataryna engizdi Mundagy klasterizaciya koefficienti biryngaj emes toptar arasynda zhakyndyk dәrezhesi Terminnin pajda bolu tarihy 1959 zhyly әleumettik zheliler termini Adamdar karym katynastary atty zhiyntykka kirgen Manchester mektebinin әleumettanushysy Dzhejms Barnstyn Norvezhdik araldar kiristerinin klasstary men zhiyntyktary atty zhumysynda engizilgen Ol 30 shy zhyldary ojlap tabylgan vizualdy diagrammalar bolek zhaktar nүkte tүrinde al olardyn arasyndagy bajlanys syzyktar tүrinde usynyldy komegimen adamdar arasyndagy ozara bajlanysu sociagrammalar komegimen zhүzege asyru zertteulerine kosymshalar engizip olardy tolyktyrdy Izdeu zhүjeleri narygyGoogle naryk үlesi 68 69 әlemdegi en suranyska ie izdeu zhүjesi Bing ekinshi orynga ie onyn үlesi 12 26 Әlemdegi en kop suranyska ie izdeu zhүjeleri Izdeu zhүjesi 2014 shilde ajyndagy naryk үlesi 2014 kazan ajyndagy naryk үlesi 2015 kyrkүjek ajyndagy naryk үlesi68 69 58 01 69 24 17 17 29 06 6 48 6 22 8 01 12 26 Yahoo 6 74 4 01 9 19 0 13 0 21 1 11 0 22 0 00 0 00 0 13 0 10 0 24 Aziya Shygys Aziya elderinde zhәne Resejde Google en tanymal izdeu zhүjesi emes Қytajda mysaly en kop tanymal izdeu zhүjesi Soso agyl bolyp tabylady Ontүstik Koreyada patenttelgen Naver izdeu portalyn halyktyn shamamen 70 y pajdalanady zhәne Yahoo Taiwan tiisinshe Zhaponiya men Tajvandagy en tanymal izdeu zhүjesi Resej zhәne orys tildi izdeu zhүjeleri Yandekspen Resejde pajdalanushylardyn 50 9 koldanady Google 40 6 2015 zhyldyn mausymyndagy Liveinternet derekteri bojynsha orys tilinde izdeu suraularynyn Barlyk tilde Google 40 6 0 7 Yahoo 0 2 zhәne kompaniyagy tiesili izdeu zhүjeleri Inktomi agyl Alltheweb agyl Agylshyn tilinde zhәne halykaralyk AskJeeves agyl mehanizm orys tilinde koptegen orystildi izdeu zhүjeleri birneshe tilde indekstejdi zhәne mәtindi ukrain belarus agylshyn tatar zhәne baska tilderde izdejdi Barlyktildi zhүjelerden ajyrmashylygy barlyk kuzhattardy katarynan indekstejdi olar negizinen orys tili basym nemese baska da zholdarmen orys tilmen robottaryn shektejtin ornalaskan resurstardy indekstejdi Yandeks 50 9 Mail ru 6 9 0 5 Kejbir izdeu zhүjeleri syrtky izdeu algoritmderin pajdalanady Syrtky siltemelerFL Master Қazakstannyn izdeu zhүjesi Muragattalgan 27 mausymnyn 2009 zhyly NMS Statistika Naver Age of Internet Empires LiveInternet Liveinternet
