Қазақ мемлекеттік циркі
Қазақ мемлекеттік циркі – Алматы қаласының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енген сәулет өнері ескерткіші, Қазақстанның бас циркі.
| Қазақ мемлекеттік циркі | |
 | |
| Жалпы мәлімет | |
|---|---|
| Статусы | Алматы қаласының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіші |
| Қолданылуы | Цирк |
| Орналасуы |
|
| Мекен жайы | Алматы, Абай даңғылы, 50 |
| Ашылған уақыты | 1972 |
| Жөнделген уақыты | 2013 |
| Картада орналасуы | |
| | |
| circusalmaty.kz | |
Координаттар: 43°14′20″ с. е. 76°55′02″ ш. б. / 43.239111° с. е. 76.917278° ш. б. (G) (O) (Я)
Орналасқан жері
Алматы қаласы, Абай даңғылы 50.
Кезеңі
Құрылыс мерзімі – 1969-1972 жылдар. Жоба авторлары: сәулетшілер – В.З. Кацев, И.В. Слонов; инженерлер – С.Б. Матвеев, М.В. Плохотников.
Тарихы
Қазақ мемлекеттік циркінің басталуы мен алғашқы жетістіктері
Қазақ мемлекеттік циркі Қазақ КСР халық әртісі Г.Ғалиеваның жетекшілігімен 1970 жылы ұйымдастырылды. 1972 жылы Қазақ циркінің жаңа ғимараты салтанатты түрде ашылып, жұмысын бастады. Бұл Қазақ циркі өнерінің өркендеуіне ықпал етті. Қазақ циркі 1972–1978 жылдары ұлттық бояуы қанық үш бағдарлама дайындады.
Оның негізгі бағдарламаларына: «Жылқышылар», «Қыз қуу», «Ат ойыны», «Жер жәннаты», «Байқоңыр», «Атамекен», «Космос симфониясы» және т.б. көптеген бағдарламалар жатады. Қазақ циркі репертуарынан, сонымен қатар: «Түйелер мен аюлар аттракционы», «Шығыс ойыны» (реж. А. Ысмағұлов), «Акробатикалық аңыз» (реж. Н.К. Винник) нөмірлері, «Тың», «Медеу», т.б. новеллалары орын алды. Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін Қазақ циркі «Сиқырлы киіз үй», «Азия жұлдыздары», «Аяз Атаның компьютерлік ойындары», «Цирк қойыртпағы», «Жаңа жылдық думан» және «Үш жуан» атты бағдарламалары қойылды.
Халықаралық жетістіктер мен гастрольдер
Цирк ұжымы 1978–1982 жылы Бүкілодақтық цирк өнерінің байқауында жеңімпаз атанды. Оның жеңімпаздары — Мұрат және Елизавета Жұмағалиевтер, 1983 жылы Прага қаласында өткен халықаралық байқауда Эдуарде Бассе атындағы бас жүлдені жеңіп алды. Олар Кеңес Одағының көптеген қалаларында және шет елдерде, Кубада (1977), Чехияда (1983), Болгарияда және Югославияда (1986) өнер көрсеткен.
1990 жылдар арасында гастрольдік сапармен бірнеше рет Қытай, Польша, Франция, Бельгия, Жапония, Германия, АҚШ, Аустралия елдерінде болып қайтты. Досбатыровтар Верона (Италия), Бельгия, Монте-Карло мен Қытайдағы халықтар Цирк өнері фестивальдерінің жеңімпазы атанса, Т. Трестин мен Бәкенова Польшадағы Еуропа байқауында алтын жүлдеге ие болды. А. Кириченко жетекшілігіндегі “Әуеде ұшу” (1993) нөмірінің әртістері, К. Күнғожинов тобы, В. Гашута орындауындағы “Рен дөңгелектері” нөмірі, Р. Симоненко тобы Қытайда өткен байқаудың жеңімпаздары мен жүлдегерлері атанды. Қ. Шалабаев бастаған қазақ шабандоз жігіттері АҚШ цирктерінде, Серік Әбішев бастаған танымал топ Аустралия циркінде табысты өнер көрсетті.
Жаңа жобалар мен цирк өнері
2000 жылы цирк аумағында “Арлекино” балалар ойын-сауық кешені ашылды. 2001 жылы осында атқа салт мініп жүру (жетекшісі К.Күнғожинов) мектебі құрылды.
Қазақ циркінің жанында А.Р. Измаилова жетекшілік ететін “Ерке” ұлттық би ансамблі жұмыс істейді. Олар бірінші Халықаралық “Айналайын” жас дарындар фестивалінің жеңімпазы (1996 жылы), Халықаралық “Nets Carnaval club” фестивалінің дипломанты (Франция, 1999), Халықаралық “Азия дауысы” байқауының жүлдегері атақтарына ие болды.
1999 жылы цирк өнерінің тәжірибе мектебі ұйымдастырылды (жетекшісі М.В. Хуватов). Осы жылы көптеген байқаулардың жеңімпазы болған "Фарандоль” цирк балеті (жетекшісі М. Редько), үш ұжымды: “Бэби-Дэнс” тобын (“Азия дауысы” байқауының үздігі), “Дэнс-класс” , “Просто Так” шоу-балеттерін біріктірген би мектебі (жетекшісі Е. Рудикова), “Әнші балапан” , “Азия дауысы” байқауларында жеңіске жеткен “Мюзик-холл “Улыбка” балалар эстрада театры ашылды (жетекшісі Қ.А. Бөлебеков, 2002 жылдан). 2003 жылдан “Шапито” атты жазғы шатырлы цирк жұмыс жасауда.
Сәулеті
Негізгі ғимараттың тұғыр қабатында киімдік, кассалар, санитарлық торап және басқа қосымша бөлмелер орналасқан. Келесі қабатта, дәліз және буфеттер, одан жоғарырақта екі ярусты дәліз бар. Көрермендер залының (2160 орынды) сәулеті отауланып келген амфитеатр түрінде шешімін тапқан.
Негізгі ғимараттың оңтүстік бүйіріне қызмет көрсету бөлмелері жалғаса салынған. Мұнда жаттығу залы (екінші манеж), әкімшілік бөлімі, артистердің бөлмелері, ірі хайуанаттар мен аңдар тұратын және оларды тоғытатын орындар, жем және құрал-саймандар қоймасы бар. Астыңғы тұғыр қабатта желдету қондырғылары орналасқан.
Алматы циркі технологиялық жағынан ең алдыңғы қатарлы ғимараттардың бірінен саналады.
Конструкциясы тұтас құйылған темір-бетон қаңқа, төбесі металл күлдіреуіштермен жабылған. Күмбез сырты сантехникалық эмаль қаптырылған қаңылтырмен тіс өрнек бедер түсіру арқылы өрнектелген, әрлеу ісінде мозаика, мәрмәр, гранит қолданылған.
Ғимарат конус пішінді күмбезімен көзтартарлық сипаталған. Оның төбе жабыны бірте-бірте сүйірленіп барып, ұшар басының өзіндік конфигурациямен бітуі, қазақтың күмбезді діни құрылысы мен киіз үй сәулетін жарасымды пайдаланғандықты, әрі өзіндік тың шешім тапқандықты аңғартады.
Хайуанаттарды серуендетуге арналған ішкі ауласы бар.
Тағы қараңыз
| Ортаққорда бұған қатысты медиа файлдар бар: Қазақ мемлекеттік циркі |
Дереккөздер
- “Қазақстан”: Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9
- Қ 18 Қазақстан архитектурасы – Архитектура Казахстана. – Алматы, «Өнер», 2013. т. 9. – 192 б. – қазақша, орысша. ISBN 978-601-209-212-7
- Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8
уикипедия, wiki, кітап, кітаптар, кітапхана, мақала, оқу, жүктеу, тегін, тегін жүктеу, mp3, видео, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, сурет, музыка, seks, ән, фильм, кітап, ойын, ойындар, ұялы, андроид, iOS, apple, ұялы телефон, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, ДК, веб, компьютер, Қазақ мемлекеттік циркі туралы ақпарат, Қазақ мемлекеттік циркі дегеніміз не? Қазақ мемлекеттік циркі сөзі нені білдіреді?
Қazak memlekettik cirki Almaty kalasynyn zhergilikti manyzy bar tarih zhәne mәdeniet eskertkishterinin memlekettik tizimine engen sәulet oneri eskertkishi Қazakstannyn bas cirki Қazak memlekettik cirkiZhalpy mәlimetStatusyAlmaty kalasynyn zhergilikti manyzy bar tarih zhәne mәdeniet eskertkishiҚoldanyluyCirkOrnalasuy ҚazakstanMeken zhajyAlmaty Abaj dangyly 50Ashylgan uakyty1972Zhondelgen uakyty2013Kartada ornalasuyҚazak memlekettik cirki Қazakstan Қazak memlekettik cirkicircusalmaty kz Koordinattar 43 14 20 s e 76 55 02 sh b 43 239111 s e 76 917278 sh b 43 239111 76 917278 G O Ya Ornalaskan zheriAlmaty kalasy Abaj dangyly 50 KezeniҚurylys merzimi 1969 1972 zhyldar Zhoba avtorlary sәuletshiler V Z Kacev I V Slonov inzhenerler S B Matveev M V Plohotnikov TarihyҚazak memlekettik cirkinin bastaluy men algashky zhetistikteri Қazak memlekettik cirki Қazak KSR halyk әrtisi G Ғalievanyn zhetekshiligimen 1970 zhyly ujymdastyryldy 1972 zhyly Қazak cirkinin zhana gimaraty saltanatty tүrde ashylyp zhumysyn bastady Bul Қazak cirki onerinin orkendeuine ykpal etti Қazak cirki 1972 1978 zhyldary ulttyk boyauy kanyk үsh bagdarlama dajyndady Onyn negizgi bagdarlamalaryna Zhylkyshylar Қyz kuu At ojyny Zher zhәnnaty Bajkonyr Atameken Kosmos simfoniyasy zhәne t b koptegen bagdarlamalar zhatady Қazak cirki repertuarynan sonymen katar Tүjeler men ayular attrakciony Shygys ojyny rezh A Ysmagulov Akrobatikalyk anyz rezh N K Vinnik nomirleri Tyn Medeu t b novellalary oryn aldy Қazakstan tәuelsizdik algannan kejin Қazak cirki Sikyrly kiiz үj Aziya zhuldyzdary Ayaz Atanyn kompyuterlik ojyndary Cirk kojyrtpagy Zhana zhyldyk duman zhәne Үsh zhuan atty bagdarlamalary kojyldy Halykaralyk zhetistikter men gastrolder Cirk uzhymy 1978 1982 zhyly Bүkilodaktyk cirk onerinin bajkauynda zhenimpaz atandy Onyn zhenimpazdary Murat zhәne Elizaveta Zhumagalievter 1983 zhyly Praga kalasynda otken halykaralyk bajkauda Eduarde Basse atyndagy bas zhүldeni zhenip aldy Olar Kenes Odagynyn koptegen kalalarynda zhәne shet elderde Kubada 1977 Chehiyada 1983 Bolgariyada zhәne Yugoslaviyada 1986 oner korsetken 1990 zhyldar arasynda gastroldik saparmen birneshe ret Қytaj Polsha Franciya Belgiya Zhaponiya Germaniya AҚSh Australiya elderinde bolyp kajtty Dosbatyrovtar Verona Italiya Belgiya Monte Karlo men Қytajdagy halyktar Cirk oneri festivalderinin zhenimpazy atansa T Trestin men Bәkenova Polshadagy Europa bajkauynda altyn zhүldege ie boldy A Kirichenko zhetekshiligindegi Әuede ushu 1993 nomirinin әrtisteri K Kүngozhinov toby V Gashuta oryndauyndagy Ren dongelekteri nomiri R Simonenko toby Қytajda otken bajkaudyn zhenimpazdary men zhүldegerleri atandy Қ Shalabaev bastagan kazak shabandoz zhigitteri AҚSh cirkterinde Serik Әbishev bastagan tanymal top Australiya cirkinde tabysty oner korsetti Zhana zhobalar men cirk oneri Zaldyn intereri 2018 zhylgy mamyr 2000 zhyly cirk aumagynda Arlekino balalar ojyn sauyk kesheni ashyldy 2001 zhyly osynda atka salt minip zhүru zhetekshisi K Kүngozhinov mektebi kuryldy Қazak cirkinin zhanynda A R Izmailova zhetekshilik etetin Erke ulttyk bi ansambli zhumys istejdi Olar birinshi Halykaralyk Ajnalajyn zhas daryndar festivalinin zhenimpazy 1996 zhyly Halykaralyk Nets Carnaval club festivalinin diplomanty Franciya 1999 Halykaralyk Aziya dauysy bajkauynyn zhүldegeri ataktaryna ie boldy 1999 zhyly cirk onerinin tәzhiribe mektebi ujymdastyryldy zhetekshisi M V Huvatov Osy zhyly koptegen bajkaulardyn zhenimpazy bolgan Farandol cirk baleti zhetekshisi M Redko үsh uzhymdy Bebi Dens tobyn Aziya dauysy bajkauynyn үzdigi Dens klass Prosto Tak shou baletterin biriktirgen bi mektebi zhetekshisi E Rudikova Әnshi balapan Aziya dauysy bajkaularynda zheniske zhetken Myuzik holl Ulybka balalar estrada teatry ashyldy zhetekshisi Қ A Bolebekov 2002 zhyldan 2003 zhyldan Shapito atty zhazgy shatyrly cirk zhumys zhasauda SәuletiNegizgi gimarattyn tugyr kabatynda kiimdik kassalar sanitarlyk torap zhәne baska kosymsha bolmeler ornalaskan Kelesi kabatta dәliz zhәne bufetter odan zhogaryrakta eki yarusty dәliz bar Korermender zalynyn 2160 oryndy sәuleti otaulanyp kelgen amfiteatr tүrinde sheshimin tapkan Negizgi gimarattyn ontүstik bүjirine kyzmet korsetu bolmeleri zhalgasa salyngan Munda zhattygu zaly ekinshi manezh әkimshilik bolimi artisterdin bolmeleri iri hajuanattar men andar turatyn zhәne olardy togytatyn oryndar zhem zhәne kural sajmandar kojmasy bar Astyngy tugyr kabatta zheldetu kondyrgylary ornalaskan Almaty cirki tehnologiyalyk zhagynan en aldyngy katarly gimarattardyn birinen sanalady Konstrukciyasy tutas kujylgan temir beton kanka tobesi metall kүldireuishtermen zhabylgan Kүmbez syrty santehnikalyk emal kaptyrylgan kanyltyrmen tis ornek beder tүsiru arkyly ornektelgen әrleu isinde mozaika mәrmәr granit koldanylgan Ғimarat konus pishindi kүmbezimen koztartarlyk sipatalgan Onyn tobe zhabyny birte birte sүjirlenip baryp ushar basynyn ozindik konfiguraciyamen bitui kazaktyn kүmbezdi dini kurylysy men kiiz үj sәuletin zharasymdy pajdalangandykty әri ozindik tyn sheshim tapkandykty angartady Hajuanattardy seruendetuge arnalgan ishki aulasy bar Tagy karanyzOrtakkorda bugan katysty media fajldar bar Қazak memlekettik cirkiҚazak cirk oneriDerekkozder Қazakstan Ұlttyk enciklopediya Bas redaktor Ә Nysanbaev Almaty Қazak enciklopediyasy Bas redakciyasy 1998 ISBN 5 89800 123 9 Қ 18 Қazakstan arhitekturasy Arhitektura Kazahstana Almaty Өner 2013 t 9 192 b kazaksha oryssha ISBN 978 601 209 212 7 Қazak mәdenieti Enciklopediyalyk anyktamalyk Almaty Aruna Ltd ZhShS 2005 ISBN 9965 26 095 8
