Шал мен теңіз
«Шал мен теңіз» — Эрнест Хемингуэйдың көзі тірісінде жарияланған соңғы елеулі шығармасы және оның ең танымал туындыларының бірі.
| Шал мен теңіз | |
| The Old Man and the Sea | |
 | |
| Жанр | повесть |
|---|---|
| Авторы | |
| Түпнұсқа тілі | |
| Жариялануы | 1952 ж. |
| Баспагер | Charles Scribner's Sons |
| Аударма | 1966 ж. |
Бұл повесть үшін Хемингуэйге Пулитцер сыйлығы табысталды. Сондай-ақ Нобель сыйлығын беруге негіз болған шығармалардың бірі ретінде көрсетіледі.
Хикаятта Сантьяго есімді кубалық балықшының марлиндерді аулап жүргені баяндалады.
Автор осы бір шығарма арқылы жалғыздық психологиясы мен жалғыздық философиясы секілді күрделі ұғымдарға терең бойлауға күш салған. Бас кейіпкер жалғыздықта ғұмыр сүрген жан болса да, оның теңіздегі тағдыры оқырманын жалғыздықта қалдырмайды. Шеберлікпен өрілген шығарманың тұтас атмосферасы, қаһарман аурасы оқырманды үнемі рухтандырып, жігерлендіріп отырады.
Классикалық шығарманы қазақ тіліне Нығмет Ғабдуллин аударған.
Желісі
Шал үшін соңғы 84 күн бойы теңізге шығуы еш олжасыз өтіп бара жатады. Көршілердің көмекшіл баласы да әкесінің айтқанына еріп, енді басқа балықшылармен бірге жүр. Бірақ үмітін үзбеген шал 85-ші күні де өзінің жамау-жамау желкенін көтеріп теңізге шығады. Жағадан тым алыстап кеткен ол суда жүзіп өткен жартытонналық балықты көреді...
Жазылуы
Хемингуэй осы шығарманың идеясын көп жыл бойы көкейінде ұстаған. 1936 жылы журналында ол сюжеті ұқсас эсседе шын балықшымен болған оқиғаны суреттейді.
1941 жылы жазушы кеме сатып алып, оған «Пилар» деген ат кояды. Бірнеше жыл бойы Кубада тұрып, өзі де балық аулауға ден қояды. Талай рет теңізге жалғыз шығады.
Осы жылдары шығармашылық қарқыны өседі. Алайда 1950 жылы шыққан «Өзеннің әр жағында, ағаштардың көлеңкесінде» атты романы көп таралыммен сатылса да, әдеби сыншылардың көңілінен шыға алмаған еді.
1952 жылы «Шал мен теңіз» атты романы жеке кітап болып басылады, сондай-ақ журналында да жарияланады. Осы туындысы Хемингуэйдың шеберлігіне қойылған барлық күмәндарды алып тастайды.
Жаңа кітап басылғаннан кейін сұхбаттардың бірінде Хемингуэй осы шығармасын жазуға түрткі болған ойлары жайында айтып өткен. Оның сөзінше, кітап көлемін бір мың беттен арттыруға әбден мүмкін болар еді, ол үшін ауылдағы әр тұрғыны, олардың тыныс-тіршілігі, жанұялық жағдайлары жайында жазу керек еді. Бірақ бұның бәрін басқа жазушылар әлдеқашан жақсы жеткізген болатын.
Әдебиетте өзіңізге дейін тындырылған еңбектерді елеуіңіз керек. Сондықтан мен әлі ешкім жазбағанды анықтап алуға тырысқан едім. Біріншіден, қажеттілігі шамалысының бәрін алып тастап, оқырманға өз тәжірибемді оның тәжірибесіндей етіп, кітап оқып шыққанан кейін шын болған оқиғаның күәгеріндей сезінсін деп суреттедім. Ондай нәтижеге жету қиын, бірақ мен көп жұмыс істедім. Қалай болса да, қысқасын айтсақ, осы ретте бағым жанды, бұрын ешкім де жеткізбеген тәжірибені мен толықтай жеткізе алдым.
Экрандалуы
- 1958 — — Джон Стерджес түсірген фильм
- 1990 — — Джад Тейлор түсірген телефильм
- 1999 — — Александр Петровтың мультфильмі
Дереккөздер
- «Шал мен теңіз»: Прозадағы психологизм
уикипедия, wiki, кітап, кітаптар, кітапхана, мақала, оқу, жүктеу, тегін, тегін жүктеу, mp3, видео, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, сурет, музыка, seks, ән, фильм, кітап, ойын, ойындар, ұялы, андроид, iOS, apple, ұялы телефон, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, ДК, веб, компьютер, Шал мен теңіз туралы ақпарат, Шал мен теңіз дегеніміз не? Шал мен теңіз сөзі нені білдіреді?
Shal men teniz Ernest Heminguejdyn kozi tirisinde zhariyalangan songy eleuli shygarmasy zhәne onyn en tanymal tuyndylarynyn biri Shal men tenizThe Old Man and the SeaZhanrpovestAvtoryErnest HeminguejTүpnuska tiliagylshyn tiliZhariyalanuy1952 zh BaspagerCharles Scribner s SonsAudarma1966 zh Bul povest үshin Heminguejge Pulitcer syjlygy tabystaldy Sondaj ak Nobel syjlygyn beruge negiz bolgan shygarmalardyn biri retinde korsetiledi Hikayatta Santyago esimdi kubalyk balykshynyn marlinderdi aulap zhүrgeni bayandalady Avtor osy bir shygarma arkyly zhalgyzdyk psihologiyasy men zhalgyzdyk filosofiyasy sekildi kүrdeli ugymdarga teren bojlauga kүsh salgan Bas kejipker zhalgyzdykta gumyr sүrgen zhan bolsa da onyn tenizdegi tagdyry okyrmanyn zhalgyzdykta kaldyrmajdy Sheberlikpen orilgen shygarmanyn tutas atmosferasy kaһarman aurasy okyrmandy үnemi ruhtandyryp zhigerlendirip otyrady Klassikalyk shygarmany kazak tiline Nygmet Ғabdullin audargan ZhelisiShal үshin songy 84 kүn bojy tenizge shyguy esh olzhasyz otip bara zhatady Korshilerdin komekshil balasy da әkesinin ajtkanyna erip endi baska balykshylarmen birge zhүr Birak үmitin үzbegen shal 85 shi kүni de ozinin zhamau zhamau zhel kenin koterip tenizge shygady Zhagadan tym alystap ketken ol suda zhүzip otken zhartytonnalyk balykty koredi ZhazyluyHeminguej osy shygarmanyn ideyasyn kop zhyl bojy kokejinde ustagan 1936 zhyly zhurnalynda ol syuzheti uksas essede shyn balykshymen bolgan okigany surettejdi Ernest Heminguej oz kemesinin bortynda 1950 zhyl 1941 zhyly zhazushy keme satyp alyp ogan Pilar degen at koyady Birneshe zhyl bojy Kubada turyp ozi de balyk aulauga den koyady Talaj ret tenizge zhalgyz shygady Osy zhyldary shygarmashylyk karkyny osedi Alajda 1950 zhyly shykkan Өzennin әr zhagynda agashtardyn kolenkesinde atty romany kop taralymmen satylsa da әdebi synshylardyn konilinen shyga almagan edi 1952 zhyly Shal men teniz atty romany zheke kitap bolyp basylady sondaj ak zhurnalynda da zhariyalanady Osy tuyndysy Heminguejdyn sheberligine kojylgan barlyk kүmәndardy alyp tastajdy Zhana kitap basylgannan kejin suhbattardyn birinde Heminguej osy shygarmasyn zhazuga tүrtki bolgan ojlary zhajynda ajtyp otken Onyn sozinshe kitap kolemin bir myn betten arttyruga әbden mүmkin bolar edi ol үshin auyldagy әr turgyny olardyn tynys tirshiligi zhanuyalyk zhagdajlary zhajynda zhazu kerek edi Birak bunyn bәrin baska zhazushylar әldekashan zhaksy zhetkizgen bolatyn Әdebiette ozinizge dejin tyndyrylgan enbekterdi eleuiniz kerek Sondyktan men әli eshkim zhazbagandy anyktap aluga tyryskan edim Birinshiden kazhettiligi shamalysynyn bәrin alyp tastap okyrmanga oz tәzhiribemdi onyn tәzhiribesindej etip kitap okyp shykkanan kejin shyn bolgan okiganyn kүәgerindej sezinsin dep surettedim Ondaj nәtizhege zhetu kiyn birak men kop zhumys istedim Қalaj bolsa da kyskasyn ajtsak osy rette bagym zhandy buryn eshkim de zhetkizbegen tәzhiribeni men tolyktaj zhetkize aldym Ekrandaluy1958 Dzhon Sterdzhes tүsirgen film 1990 Dzhad Tejlor tүsirgen telefilm 1999 Aleksandr Petrovtyn multfilmiDerekkozder Shal men teniz Prozadagy psihologizm
