Белудж тілі
Белудж тілі (Балочи тілі, Balochi language) — үндіеуропалық тілдер отбасының иран тармағының солтүстік-батыс тобына кіреді. Номинативті құрылысы бар тілдердің қопарылма (флективті) түріне жатады.
| Белудж тілі | |
| Өз атауы: | Balochi language |
|---|---|
| Елдер: | Пәкістан, Иран, Ауғанстан |
| Сөйлеушілер саны: | 7,5 млн. |
| |
| Жазуы: | араб жазуы, кириллица, латын әліпбиі |
| ISO 639-1: | bal |
| : | — |
| : | — |
| Тағы қараңыз: | |
Референтті халық
Референтті халық: белудждер; өз атауы – балуи, балой.
Географиялық таралуы
Белудждер (балочи) Пәкістанның, Иранның, Ауғанстанның бір бөлігінде тұрады, олар шартты түрде бөлінген Белуджистанды құрайды. Белудж тілінде сөйлейтіндердің жалпы саны 7,5 миллионнан асады (1990 жылдардың соңы, бағалау).
Диалектісі
Белудж тілінде екі негізгі диалект бар: батыс және шығыс; кейде оңтүстік диалект те байқалады.
Жазуы
Пәкістан мен Ауғанстанның белудждерінің жазуы араб-парсы графикасына негізделген; КСРО-да (Түрікменстанда) 30-шы жылдары белудж тілі үшін латын графикасы негізінде жазу құрылды, бірақ ол халықтың аздығына және жаппай қостілділікке байланысты таралмады. Өз жазуы жоқ, Түрікменстаннан келген белудждер түрікмен жазуын қолданады. Белудж тілінің бай ауызша әдеби дәстүрі бар. Пәкістанның құрылуымен белудж әдеби тілінің жазбаша түрінің қарқынды дамуы байқалады. Қазіргі уақытта тек Пәкістанда белудж тілінде газеттер мен журналдар, кітаптар үнемі шығарылып тұрады, бұл тіл радио және телехабарда пайдаланылады.
Дереккөздер
- Үлкен Ресей энциклопедиясы 2004–2017. Тексерілді, 6 маусым 2025.
- Э.Д. Сүлейменова, Д.Х. Ақанова, Н.Ж. Шаймерденова «Қазақстан тілдері: әлеуметтік лингвистика анықтамалығы» — «Издательство Золотая Книга» ЖШС, 2020. — Б. 111-112. — 480 б. — ISBN 978–601–7988-21-0.
уикипедия, wiki, кітап, кітаптар, кітапхана, мақала, оқу, жүктеу, тегін, тегін жүктеу, mp3, видео, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, сурет, музыка, seks, ән, фильм, кітап, ойын, ойындар, ұялы, андроид, iOS, apple, ұялы телефон, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, ДК, веб, компьютер, Белудж тілі туралы ақпарат, Белудж тілі дегеніміз не? Белудж тілі сөзі нені білдіреді?
Beludzh tili Balochi tili Balochi language үndieuropalyk tilder otbasynyn iran tarmagynyn soltүstik batys tobyna kiredi Nominativti kurylysy bar tilderdin koparylma flektivti tүrine zhatady Beludzh tiliӨz atauy Balochi languageElder Pәkistan Iran AuganstanSojleushiler sany 7 5 mln Euraziya tilderi Үndi Europa otbasyIran tarmagy dd Zhazuy arab zhazuy kirillica latyn әlipbiiISO 639 1 bal Tagy karanyz Referentti halykReferentti halyk beludzhder oz atauy balui baloj Geografiyalyk taraluyBeludzhder balochi Pәkistannyn Irannyn Auganstannyn bir boliginde turady olar shartty tүrde bolingen Beludzhistandy kurajdy Beludzh tilinde sojlejtinderdin zhalpy sany 7 5 millionnan asady 1990 zhyldardyn sony bagalau DialektisiBeludzh tilinde eki negizgi dialekt bar batys zhәne shygys kejde ontүstik dialekt te bajkalady ZhazuyPәkistan men Auganstannyn beludzhderinin zhazuy arab parsy grafikasyna negizdelgen KSRO da Tүrikmenstanda 30 shy zhyldary beludzh tili үshin latyn grafikasy negizinde zhazu kuryldy birak ol halyktyn azdygyna zhәne zhappaj kostildilikke bajlanysty taralmady Өz zhazuy zhok Tүrikmenstannan kelgen beludzhder tүrikmen zhazuyn koldanady Beludzh tilinin baj auyzsha әdebi dәstүri bar Pәkistannyn kuryluymen beludzh әdebi tilinin zhazbasha tүrinin karkyndy damuy bajkalady Қazirgi uakytta tek Pәkistanda beludzh tilinde gazetter men zhurnaldar kitaptar үnemi shygarylyp turady bul til radio zhәne telehabarda pajdalanylady DerekkozderҮlken Resej enciklopediyasy 2004 2017 Tekserildi 6 mausym 2025 E D Sүlejmenova D H Akanova N Zh Shajmerdenova Қazakstan tilderi әleumettik lingvistika anyktamalygy Izdatelstvo Zolotaya Kniga ZhShS 2020 B 111 112 480 b ISBN 978 601 7988 21 0
