Шайбани әулеті
Шaйбани әулеті (өз. Shayboniylar) — өзбек билеушілері (1500 – 98). Шaйбани әулеті Шыңғыс ханның тұңғышы Жошының бесінші ұлы Шайбаннан тарайды. Әулеттің негізін салушы Әбілхайыр ханның немересі, шаһ Будақ сұлтанның баласы Мұхаммед Шайбани хан Дешті Қыпшақ даласы үшін болған соғыста қазақ және ноғай билеушілерінен жеңілгеннен кейін 1500 жылы Мәуереннаһр мен Хорасанды басып алып, өз билігін орнатты.
| Шайбани әулеті өзб. Shayboniylar | |
| Негізгі әулеті | Шибан әулеті |
|---|---|
| Елі | |
| Құрылды | 1500 жыл |
| Негізін салушысы | |
| Соңғы басшысы | II Пирмұхаммед хан |
| Титулдары | Бұхара хандығының ханы, |
| Ұлты | Өзбектер |
| Биліктен құлауы | 1601 жыл |
| Ізбасар әулеті | |
Бірақ 1510 жылы Иран шаһы Сефеви әулетінен шыққан I Ысмайыл оны Мерв түбінде талқандады. Шайбани ханның мұрагері Күшкүнжі хан (1510 – 30) өліп, оның ұлы Әбу Саидтың (1530 – 33) билігінен кейін мемлекет басына немересі Ұбайдолла хан (1533 — 39) келді.
Шaйбани әулетінің билеушілері өздерін Темір әулетінің мұрагерлері деп есептеді.
Әулеттің ең көрнекті өкілі Абдулла хан болды. Оның қаза табуы және баласы Абд әл Мүминнің өлтірілуімен Шайбани әулеті биліктен кетті. Оның соңғы өкілі Пір Мұхаммед ҚҚ-нің өзі де билік үшін қырқысу соғысында қаза тапты. 1599 жылы билікке Аштархан әулеті келді. Бұл Жошының Орда деген баласынан тарайтын және шешесі жағынан Шайбани әулетімен байланысатын жаңа өзбек әулеті еді.
Сілтемелер
- Моғолстан
- Ақ орда
- Мұхаммед Шайбани
Дереккөздер
- Қазақ Энциклопедиясы, 9 том 18 бөлім
Әдебиет
- Босфорт КӨЛІЭ. Мусульманские династии, М., 1971.
| Бұл мақаланы Уикипедия сапа талаптарына лайықты болуы үшін уикилендіру қажет. |
 | Бұл — мақаланың бастамасы. Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесе аласыз. Бұл ескертуді дәлдеп ауыстыру қажет. |
уикипедия, wiki, кітап, кітаптар, кітапхана, мақала, оқу, жүктеу, тегін, тегін жүктеу, mp3, видео, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, сурет, музыка, seks, ән, фильм, кітап, ойын, ойындар, ұялы, андроид, iOS, apple, ұялы телефон, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, ДК, веб, компьютер, Шайбани әулеті туралы ақпарат, Шайбани әулеті дегеніміз не? Шайбани әулеті сөзі нені білдіреді?
Shajbani әuleti oz Shayboniylar ozbek bileushileri 1500 98 Shajbani әuleti Shyngys hannyn tungyshy Zhoshynyn besinshi uly Shajbannan tarajdy Әulettin negizin salushy Әbilhajyr hannyn nemeresi shaһ Budak sultannyn balasy Muhammed Shajbani han Deshti Қypshak dalasy үshin bolgan sogysta kazak zhәne nogaj bileushilerinen zhenilgennen kejin 1500 zhyly Mәuerennaһr men Horasandy basyp alyp oz biligin ornatty Shajbani әuleti ozb ShayboniylarNegizgi әuletiShiban әuletiEliShajbani memleketi Buhara handygyҚuryldy1500 zhylNegizin salushysyMuhammed ShajbaniSongy basshysyII Pirmuhammed hanTituldaryBuhara handygynyn hany Mәuerennaһr hany Өzbek hany SultanҰltyӨzbekterBilikten kulauy1601 zhylIzbasar әuletiAshtarhan әuletiBul үlgini koru ondeuMuhammed Shajbani Birak 1510 zhyly Iran shaһy Sefevi әuletinen shykkan I Ysmajyl ony Merv tүbinde talkandady Shajbani hannyn murageri Kүshkүnzhi han 1510 30 olip onyn uly Әbu Saidtyn 1530 33 biliginen kejin memleket basyna nemeresi Ұbajdolla han 1533 39 keldi Shajbani әuletinin bileushileri ozderin Temir әuletinin muragerleri dep eseptedi Әulettin en kornekti okili Abdulla han boldy Onyn kaza tabuy zhәne balasy Abd әl Mүminnin oltiriluimen Shajbani әuleti bilikten ketti Onyn songy okili Pir Muhammed ҚҚ nin ozi de bilik үshin kyrkysu sogysynda kaza tapty 1599 zhyly bilikke Ashtarhan әuleti keldi Bul Zhoshynyn Orda degen balasynan tarajtyn zhәne sheshesi zhagynan Shajbani әuletimen bajlanysatyn zhana ozbek әuleti edi SiltemelerMogolstan Ak orda Muhammed ShajbaniDerekkozderҚazak Enciklopediyasy 9 tom 18 bolimӘdebietBosfort KӨLIE Musulmanskie dinastii M 1971 Bul makalany Uikipediya sapa talaptaryna lajykty boluy үshin uikilendiru kazhet Bul makalanyn bastamasy Bul makalany tolyktyryp damytu arkyly Uikipediyaga komektese alasyz Bul eskertudi dәldep auystyru kazhet
