Ибраһим Ата
Ибраһим Ата, ИбраҺим шейһ (XI ғасырдың аяғы, Түркістан өңірі, Сайрам қаласы – XII ғасырдың басы, сонда) – белгілі шейх, Қожа Ахмет Ясауидің әкесі.
Аңыздар, жазба деректері
Ибраһим ата туралы XVII ғасыр аяғы - XVIII ғасыр басындағы жазба деректер мен XIX-XX ғасырлар басындағы фольклорда Қожа Ахмет Ясауидің әкесі екендігі бірауыздылықпен айтылады. Бір топ аңыздарға сәйкес Ифтихардың ұлы Махмұдұлы Ибраһим – XI ғасырдың екінші жартысында Сайрамда (Исфиджабта) өмір сүрген түргеш тайпасының ұрпағы, жергілікті түріктерден шыққан сопы шейхы.
Оның Сәдір шейх және Ахмет Қожа атты екі ұлы болады. Екінші ұлына түріктің ұлы ақыны және сопылық дана болу тағдыры жазыпты.
Екінші бір ағыз шежіре нұсқасы бойынша Ибраһим ата Ысқақ баб әулетінің төртінші ұрпағына жатса, Мұхаммед пайғамбардың немере бауыры мен күйеу баласы тақуа Әли халиф әулетінің он бесінші ұрпағы болып табылады.
Ибраһим ата Қожа Ахмет жеті жаста болған кезде қайтыс болады.
Аңыздар бойынша ол – мыңдаған мүридтердің ұстазы. Ол көрегендік қасиетке ие болған.
Кейінгі уақыттағы фольклорда ол өсімдіктермен түрлі ғажайыптар жасайтын бақшашы немесе диқаншы ретінде бейнеленеді.
Ол Қожа Ахмет Ясауидің ең жақын туыстары – сайрамдық әулиелер тобын басқарған.
Сайрамда бүгінгі күнге дейін Ибраһим Ата мен оның зайыбы Айшаның мазарын құрмет тұтады. Ибраһим Ата және оның баласы Қожа Ахмет Ясауи – қазақ жерінде исламды таратуда шешуші рөл атқарған.
Дереккөздер
- Қазақстанның киелі орындарының географиясы: Табиғат, археология, этнография және діни сәулет өнері нысандарының тізілімі / Жалпы редакциясын басқарған ҚР ҰҒА академигі Байтанаев Б.Ә. – Алматы: Ә.Х. Марғұлан атындағы Археология институты, 2017 – 1-шығарылым. – 904 б. ISBN 978-601-7312-78-7
- «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IV том
- Отырар. Энциклопедия. – Алматы. «Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2
- Ислам. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2010 ISBN 9965-26-322-1
уикипедия, wiki, кітап, кітаптар, кітапхана, мақала, оқу, жүктеу, тегін, тегін жүктеу, mp3, видео, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, сурет, музыка, seks, ән, фильм, кітап, ойын, ойындар, ұялы, андроид, iOS, apple, ұялы телефон, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, ДК, веб, компьютер, Ибраһим Ата туралы ақпарат, Ибраһим Ата дегеніміз не? Ибраһим Ата сөзі нені білдіреді?
Ibraһim Ata IbraҺim shejһ XI gasyrdyn ayagy Tүrkistan oniri Sajram kalasy XII gasyrdyn basy sonda belgili shejh Қozha Ahmet Yasauidin әkesi Anyzdar zhazba derekteriIbraһim ata turaly XVII gasyr ayagy XVIII gasyr basyndagy zhazba derekter men XIX XX gasyrlar basyndagy folklorda Қozha Ahmet Yasauidin әkesi ekendigi birauyzdylykpen ajtylady Bir top anyzdarga sәjkes Iftihardyn uly Mahmuduly Ibraһim XI gasyrdyn ekinshi zhartysynda Sajramda Isfidzhabta omir sүrgen tүrgesh tajpasynyn urpagy zhergilikti tүrikterden shykkan sopy shejhy Onyn Sәdir shejh zhәne Ahmet Қozha atty eki uly bolady Ekinshi ulyna tүriktin uly akyny zhәne sopylyk dana bolu tagdyry zhazypty Ekinshi bir agyz shezhire nuskasy bojynsha Ibraһim ata Yskak bab әuletinin tortinshi urpagyna zhatsa Muhammed pajgambardyn nemere bauyry men kүjeu balasy takua Әli halif әuletinin on besinshi urpagy bolyp tabylady Ibraһim ata Қozha Ahmet zheti zhasta bolgan kezde kajtys bolady Anyzdar bojynsha ol myndagan mүridterdin ustazy Ol koregendik kasietke ie bolgan Kejingi uakyttagy folklorda ol osimdiktermen tүrli gazhajyptar zhasajtyn bakshashy nemese dikanshy retinde bejnelenedi Ol Қozha Ahmet Yasauidin en zhakyn tuystary sajramdyk әulieler tobyn baskargan Sajramda bүgingi kүnge dejin Ibraһim Ata men onyn zajyby Ajshanyn mazaryn kurmet tutady Ibraһim Ata zhәne onyn balasy Қozha Ahmet Yasaui kazak zherinde islamdy taratuda sheshushi rol atkargan DerekkozderҚazakstannyn kieli oryndarynyn geografiyasy Tabigat arheologiya etnografiya zhәne dini sәulet oneri nysandarynyn tizilimi Zhalpy redakciyasyn baskargan ҚR ҰҒA akademigi Bajtanaev B Ә Almaty Ә H Margulan atyndagy Arheologiya instituty 2017 1 shygarylym 904 b ISBN 978 601 7312 78 7 Қazakstan Ұlttyk enciklopediya Bas redaktor Ә Nysanbaev Almaty Қazak enciklopediyasy Bas redakciyasy 1998 ISBN 5 89800 123 9 IV tom Otyrar Enciklopediya Almaty Arys baspasy 2005 ISBN 9965 17 272 2 Islam Enciklopediyalyk anyktamalyk Almaty Aruna Ltd ZhShS 2010 ISBN 9965 26 322 1
