Екінші Пуни соғысы
| Бұл мақаланы Уикипедия сапа талаптарына лайықты болуы үшін уикилендіру қажет. |
Екінші Пуни соғысы (римдіктердің тарихында «Ганнибалға қарсы соғыс» және Ганнибал соғысы, б.з.б 218— 201) —Карфаген мен Рим арасындағы үш соғыстың екіншісі болды. 17 жыл бойы екі мемлекет Италия мен Иберияда, сонымен қатар Сицилия мен Сардиния аралдарында және соғыс соңына қарай Солтүстік Африкада үстемдік үшін күресті. Екі жақ та көп материалдық және адам шығынына ұшырағаннан кейін, карфагендіктер тағы да жеңіліс тапты. Македон, Сиракуз және бірнеше Нумидия патшалықтары соғысқа тартылды, ал ибериялық және галлиялық күштер екі жақта да соғысты. Соғыс барысында үш негізгі әскери майдан болды: Италия, мұнда Ганнибал рим легиондарын бірнеше рет жеңді, кейде Сицилия, Сардиния және Грекиядағы қосымша шайқастар өтті; Иберия, мұнда Ганнибалдың інісі Гасдрубал Карфагеннің отарлық қалаларын әртүрлі нәтижелермен қорғап, кейін Италияға көшті; және Африка, мұнда Рим ақырында соғыста жеңіске жетті.
Соғыстың барысы
Себебі және басталуы
Соғыстың ресми себебі карфагендік қолбасшы Ганнибалдың испан қамалы Сагунтты (Римнің одақтасы) басып алуы болған еді. Осыдан кейін римдіктер Карфагенге соғыс жариялады. Ганнибал өз әскерімен бірге Галлиядан, одан кейін Альпі тауларынан өтті.Соғыстың бастапқы кезеңінде Ганнибал бастаған карфаген әскері римдіктерден үстем болып отырды.
Италия театры
Римдіктер Треббии шайқасында (218), Тразимен көлінде (217) жеңіліске ұшырады. Карфагендіктердің ең маңызды жеңісі Канна түбіндегі шайқаста болған еді. Осы шайқастың нәтижесінде Македония Карфагенның одақтасы атанды. Алайда римдіктер жағдайын қалыпқа келтіріп, қарсы шабуылға шықты.
Иберия театры
Иберияда бірнеше маңызды шайқастар болды. Олар Цисса шайқасы (римдік жеңіс), Эбро шайқасы (римдік жеңіс), Ибера шайқасы (римдік жеңіс), жоғарғы Баэтис шайқасы (карфагендік жеңіс), Картахена шайқасы (римдік жеңіс), Баэкула шайқасы (римдік жеңіс), Илипа шайқасы (римдік жеңіс). Осы шайқастар нәтижесінде Рим Иберияны бағындырды және Италиядағы Карфаген әскеріне көмек келуіне тосқауыл қойды.
Африка театры
Соғыстың нүктесін Зам түбінде болған шайқас қойды. Жеңіліс тапқан Карфаген бітім сұрауға мәжбүр болды. Соғыстың нәтижесінде Карфаген Африка маңайындағы барлық иеліктерінен айырылды, ал Рим болса батыс Жерорта аймағындағы ең қуатты мемлекетке айналды.
Дерекөздер
уикипедия, wiki, кітап, кітаптар, кітапхана, мақала, оқу, жүктеу, тегін, тегін жүктеу, mp3, видео, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, сурет, музыка, seks, ән, фильм, кітап, ойын, ойындар, ұялы, андроид, iOS, apple, ұялы телефон, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, ДК, веб, компьютер, Екінші Пуни соғысы туралы ақпарат, Екінші Пуни соғысы дегеніміз не? Екінші Пуни соғысы сөзі нені білдіреді?
Bul makalany Uikipediya sapa talaptaryna lajykty boluy үshin uikilendiru kazhet Ekinshi Puni sogysy rimdikterdin tarihynda Gannibalga karsy sogys zhәne Gannibal sogysy b z b 218 201 Karfagen men Rim arasyndagy үsh sogystyn ekinshisi boldy 17 zhyl bojy eki memleket Italiya men Iberiyada sonymen katar Siciliya men Sardiniya araldarynda zhәne sogys sonyna karaj Soltүstik Afrikada үstemdik үshin kүresti Eki zhak ta kop materialdyk zhәne adam shygynyna ushyragannan kejin karfagendikter tagy da zhenilis tapty Makedon Sirakuz zhәne birneshe Numidiya patshalyktary sogyska tartyldy al iberiyalyk zhәne galliyalyk kүshter eki zhakta da sogysty Sogys barysynda үsh negizgi әskeri majdan boldy Italiya munda Gannibal rim legiondaryn birneshe ret zhendi kejde Siciliya Sardiniya zhәne Grekiyadagy kosymsha shajkastar otti Iberiya munda Gannibaldyn inisi Gasdrubal Karfagennin otarlyk kalalaryn әrtүrli nәtizhelermen korgap kejin Italiyaga koshti zhәne Afrika munda Rim akyrynda sogysta zheniske zhetti Sogystyn barysySebebi zhәne bastaluy Sogystyn resmi sebebi karfagendik kolbasshy Gannibaldyn ispan kamaly Saguntty Rimnin odaktasy basyp aluy bolgan edi Osydan kejin rimdikter Karfagenge sogys zhariyalady Gannibal oz әskerimen birge Galliyadan odan kejin Alpi taularynan otti Sogystyn bastapky kezeninde Gannibal bastagan karfagen әskeri rimdikterden үstem bolyp otyrdy Italiya teatry Rimdikter Trebbii shajkasynda 218 Trazimen kolinde 217 zheniliske ushyrady Karfagendikterdin en manyzdy zhenisi Kanna tүbindegi shajkasta bolgan edi Osy shajkastyn nәtizhesinde Makedoniya Karfagennyn odaktasy atandy Alajda rimdikter zhagdajyn kalypka keltirip karsy shabuylga shykty Iberiya teatry Iberiyada birneshe manyzdy shajkastar boldy Olar Cissa shajkasy rimdik zhenis Ebro shajkasy rimdik zhenis Ibera shajkasy rimdik zhenis zhogargy Baetis shajkasy karfagendik zhenis Kartahena shajkasy rimdik zhenis Baekula shajkasy rimdik zhenis Ilipa shajkasy rimdik zhenis Osy shajkastar nәtizhesinde Rim Iberiyany bagyndyrdy zhәne Italiyadagy Karfagen әskerine komek keluine toskauyl kojdy Afrika teatry Sogystyn nүktesin Zam tүbinde bolgan shajkas kojdy Zhenilis tapkan Karfagen bitim surauga mәzhbүr boldy Sogystyn nәtizhesinde Karfagen Afrika manajyndagy barlyk ielikterinen ajyryldy al Rim bolsa batys Zherorta ajmagyndagy en kuatty memleketke ajnaldy Derekozder
