Өскенбай Қалманбетұлы
Өскенбай Қалманбетұлы (1860, Маңғыстау түбегі, Жетібай – 1925, Жетібай кенті, «Қырғын» әулие қорымы) – халық күйшісі, ақын-жыршы. Мергендік, аңшы-саятшылық және атбегілік өнерлерімен де айналысқан.
| Өскенбай Қалманбетұлы | |
| Туған күні | 1860 |
|---|---|
| Туған жері | Жетібай, Қарақия ауданы, Маңғыстау облысы |
| Қайтыс болған күні | 1925 |
| Қайтыс болған жері | Жетібай, Қарақия ауданы, Маңғыстау облысы |
| Мемлекет |
|
| Мамандықтары | ақын-жыршы, күйші |
| Аспаптары | домбыра |
Өмірбаяны
Маңғыстау, Хиуа аймағына әйгілі Абыл, Есір, Мылқайдар, Ілекер мен Жоламан күйшіден, Нұрым мен Қашаған ақыннан тәлім-тәрбие алған. Түрікмен дутаршысы Ілбай бахшымен күй сайысына түсіп, үздік өнерімен елге танылады.
Сапармәмбет Өтеулі сияқты түрікмен күйшілерімен, Тәңірберген, Жолды, Арал, Сәулебай, Жәкен, Көпеш сияқты қазақ күйшілерімен бір жүріп өнер қуады.
Шығармашылығы
Өскенбай – «Адайдың жеті қайқысы» атанған сал-серілердің бірі. Ол қазақ, түрікмен күйлерін шебер орындайтын арқалы ақпа-төкпе домбырашы және қолма-қол күй шығаратын ерекше талант иесі.
Репертуарында 300-ден аса күйі болған. Өскенбайдың өзі шығарған күйлерінен біздің дәуірімізге 50-ге жуығы («Жастық дәурен», «Шалыс өре», «Шоқай күйі», «Шөлмек сынған», «Ыңғай төкпе», т.б.) жетті. Ақынның «Балқасым биді жеңуі», «Ырзабек», «Бурабек байларды әшкерелеуі», «Әлмағанбет байды тілдеуі», «Қоштасу», «Жирен жорға», «Жеті бұлбұл», «Ақерке», «Қаракөз», «Кербез Айша», т.б. өлең-толғаулары да бар.
Ө. шығармаларының негізгі идеясы – өнерді ардақ тұту, елдік, ерлікті, кісілік пен адамгершілікті насихаттау.
Өскенбай мұрасын кезінде баласы М.Өскенбаев Қазақстан ғылым академиясының қорына және күйші мұрасын жинаушыларға табыс еткен. Өскенбайдың өлең-толғаулары А.Жұбановтың «Қазақтың халық композиторлары» (1962) кітабында, сонымен қатар «Ақберен» (1972) мен «19 ғасырдағы қазақ поэзиясы» (1985) жинағында жарияланған.
Дереккөздер
- «Қазақстан» ұлттық энциклопедиясы (10 томдық), Алматы, 1998 – 2007.
- Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8
уикипедия, wiki, кітап, кітаптар, кітапхана, мақала, оқу, жүктеу, тегін, тегін жүктеу, mp3, видео, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, сурет, музыка, seks, ән, фильм, кітап, ойын, ойындар, ұялы, андроид, iOS, apple, ұялы телефон, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, ДК, веб, компьютер, Өскенбай Қалманбетұлы туралы ақпарат, Өскенбай Қалманбетұлы дегеніміз не? Өскенбай Қалманбетұлы сөзі нені білдіреді?
Өskenbaj Қalmanbetuly 1860 Mangystau tүbegi Zhetibaj 1925 Zhetibaj kenti Қyrgyn әulie korymy halyk kүjshisi akyn zhyrshy Mergendik anshy sayatshylyk zhәne atbegilik onerlerimen de ajnalyskan Өskenbaj ҚalmanbetulyTugan kүni1860 1860 Tugan zheriZhetibaj Қarakiya audany Mangystau oblysyҚajtys bolgan kүni1925 1925 Қajtys bolgan zheriZhetibaj Қarakiya audany Mangystau oblysyMemleket KSRO Resej imperiyasy 1860 1922 Mamandyktaryakyn zhyrshy kүjshiAspaptarydombyraӨmirbayanyMangystau Hiua ajmagyna әjgili Abyl Esir Mylkajdar Ileker men Zholaman kүjshiden Nurym men Қashagan akynnan tәlim tәrbie algan Tүrikmen dutarshysy Ilbaj bahshymen kүj sajysyna tүsip үzdik onerimen elge tanylady Saparmәmbet Өteuli siyakty tүrikmen kүjshilerimen Tәnirbergen Zholdy Aral Sәulebaj Zhәken Kopesh siyakty kazak kүjshilerimen bir zhүrip oner kuady ShygarmashylygyӨskenbaj Adajdyn zheti kajkysy atangan sal serilerdin biri Ol kazak tүrikmen kүjlerin sheber oryndajtyn arkaly akpa tokpe dombyrashy zhәne kolma kol kүj shygaratyn erekshe talant iesi Repertuarynda 300 den asa kүji bolgan Өskenbajdyn ozi shygargan kүjlerinen bizdin dәuirimizge 50 ge zhuygy Zhastyk dәuren Shalys ore Shokaj kүji Sholmek syngan Yngaj tokpe t b zhetti Akynnyn Balkasym bidi zhenui Yrzabek Burabek bajlardy әshkereleui Әlmaganbet bajdy tildeui Қoshtasu Zhiren zhorga Zheti bulbul Akerke Қarakoz Kerbez Ajsha t b olen tolgaulary da bar Ө shygarmalarynyn negizgi ideyasy onerdi ardak tutu eldik erlikti kisilik pen adamgershilikti nasihattau Өskenbaj murasyn kezinde balasy M Өskenbaev Қazakstan gylym akademiyasynyn koryna zhәne kүjshi murasyn zhinaushylarga tabys etken Өskenbajdyn olen tolgaulary A Zhubanovtyn Қazaktyn halyk kompozitorlary 1962 kitabynda sonymen katar Akberen 1972 men 19 gasyrdagy kazak poeziyasy 1985 zhinagynda zhariyalangan Derekkozder Қazakstan ulttyk enciklopediyasy 10 tomdyk Almaty 1998 2007 Қazak mәdenieti Enciklopediyalyk anyktamalyk Almaty Aruna Ltd ZhShS 2005 ISBN 9965 26 095 8
