Қырғыз руы
Қырғыз руы - қазақ халқының құрамындағы шығу тегі жағын біркелкі емес бір қатар рулар. Орта және Кіші жүздің жерінде мекендейді.
Бай қырғыз, Жаңа қырғыз, Құсшы қырғыз, Сары қырғыз, Жүнді қырғыз және тб.
Ш. Уәлиханов Абылай ханның тұтқын қырғыздарды Атығайдың арасына қоныстандырған соң олар Атығайға Байқырғыз, Жаңақырғыз, Сару, Құсшы қырғыз атасы болып сіңісіп кеткенін жазады.
Қарағанды облысының Қарқаралы ауданының Темірші тауының бөктерінде және Ақтоғай ауданының Қызыларай, Ақсораң аймағында қалың Қаракесектің ішінде, өздерін қырғыз атайтын жұрт мекен етеді. Әлкей Марғұлан, «Ежелгі жыр-аңыздар» атты кітабында бұл қырғыздың Абылай заманындағы қырғыздар емес, қазаққа сіңген ескі қырғыздар екенін дәлелдеп жазады. «Манас батыр» жырын талдап жазған Әлкей Марғұлан, Манас Арқаға келгенде, Бегазы тауының бөктерін жайлағанын дәлелдейді. Әрі аңыз бойынша Бегазы тауының басында Манас батырдың Аққұла тұлпарының тас ақыры болған екен. Оған қоса ғалым, Ақтоғай өңірінде мекен ететін Манас, Танас руларының осы Манас батырға қатысы бар деген деректі де келтіре кетеді. Ақтоғай ауданының Жидебай селолық округіндегі ескі тарихи орындардың бірі – Көрпетай тауының бөктеріндегі, «Отыз жеті батыр» қорымы. Кейінгі ғылыми әдебиеттерде «Отыз жеті батыр» деп жазылғанымен, дұрысы – «Отыз жеті шора». Әлкей Марғұлан жазатын қазақтың ескі аңызында Манастың Арқаға қырық шорамен келгені баяндалады. Манастың соңына ерген қырықтың үшеуі тірі қалған дейді аңыз тағы да. Көрпетай етегіндегі 37 батырдың қорымы Манастың серіктері емес пе екен? Ал өздерін Қырғыз руынанбыз деп жүрген жұрт, сол тірі қалған үш шораның ұрпағы емес пе?
Қырғыз руының келесі бір шоғыры Ақмола, Көкшетау аймағында қоныстанған. Бұл қырғыздар мен Қарқаралы, Ақтоғай Қырғыздарының арасында туыстақ байланыс жоқ. ХVІІІ-ХІХ ғасырларда екі елдің арасында қақтығыстар орын алады. Аблай бастаған қазақ қолы, қырғыздарды кері шегіндіріп тастап, қолға түскен тұтқындарды құл есебінде қазақ даласына алып келіп, Ақмола өңіріне қоныстандырған екен. Өздерін қырғыз санайтын рулар солардан тараса керек.
Кенесары ханды өлтірген Қырғыз манаптары Қазақтардың кек қуалауынан қорқып,қазақ сұлтандарына құн төлейді. Сол құн арасында жүз ақсүйек жігіттерді құлдыққа қосып берген екен. Бұлар да Көкшетау, Ақмола өңіріне қоныстандырылып, қазаққа сіңіп кеткен.
Тұлғалар
- Қаракесек қырғыздары (Қарағанды облысы)
- Серік Ақсұңқарұлы
- Арман Қаниев
- Шара Баймолдақызы Жиенқұлова (Құсшы)
- Серғазы Ахметұлы Жиенқұлов (Құсшы)
- Мейрам Ахмедиянұлы Смағұлов
- Атығай-Қарауыл қырғыздары (Көкшетау облысы)
- Әлімұлы қырғыздары (Ақтөбе облысы)
Дереккөздер
- http://www.haplogruplar.com/origins-of-kazakhs/(қолжетпейтін сілтеме)
- http://blogtime.kz/tarih/kyrgyz-ruy-zhayynda-ne-bilemiz.html Мұрағатталған 19 тамыздың 2016 жылы.
Сыртқы сілтемелер
- http://blogtime.kz/tarih/kyrgyz-ruy-zhayynda-ne-bilemiz.html Мұрағатталған 19 тамыздың 2016 жылы.
- http://anatili.kazgazeta.kz/?p=12996
уикипедия, wiki, кітап, кітаптар, кітапхана, мақала, оқу, жүктеу, тегін, тегін жүктеу, mp3, видео, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, сурет, музыка, seks, ән, фильм, кітап, ойын, ойындар, ұялы, андроид, iOS, apple, ұялы телефон, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, ДК, веб, компьютер, Қырғыз руы туралы ақпарат, Қырғыз руы дегеніміз не? Қырғыз руы сөзі нені білдіреді?
Қyrgyz ruy kazak halkynyn kuramyndagy shygu tegi zhagyn birkelki emes bir katar rular Orta zhәne Kishi zhүzdin zherinde mekendejdi Baj kyrgyz Zhana kyrgyz Қusshy kyrgyz Sary kyrgyz Zhүndi kyrgyz zhәne tb Sh Uәlihanov Abylaj hannyn tutkyn kyrgyzdardy Atygajdyn arasyna konystandyrgan son olar Atygajga Bajkyrgyz Zhanakyrgyz Saru Қusshy kyrgyz atasy bolyp sinisip ketkenin zhazady Қaragandy oblysynyn Қarkaraly audanynyn Temirshi tauynyn bokterinde zhәne Aktogaj audanynyn Қyzylaraj Aksoran ajmagynda kalyn Қarakesektin ishinde ozderin kyrgyz atajtyn zhurt meken etedi Әlkej Margulan Ezhelgi zhyr anyzdar atty kitabynda bul kyrgyzdyn Abylaj zamanyndagy kyrgyzdar emes kazakka singen eski kyrgyzdar ekenin dәleldep zhazady Manas batyr zhyryn taldap zhazgan Әlkej Margulan Manas Arkaga kelgende Begazy tauynyn bokterin zhajlaganyn dәleldejdi Әri anyz bojynsha Begazy tauynyn basynda Manas batyrdyn Akkula tulparynyn tas akyry bolgan eken Ogan kosa galym Aktogaj onirinde meken etetin Manas Tanas rularynyn osy Manas batyrga katysy bar degen derekti de keltire ketedi Aktogaj audanynyn Zhidebaj selolyk okrugindegi eski tarihi oryndardyn biri Korpetaj tauynyn bokterindegi Otyz zheti batyr korymy Kejingi gylymi әdebietterde Otyz zheti batyr dep zhazylganymen durysy Otyz zheti shora Әlkej Margulan zhazatyn kazaktyn eski anyzynda Manastyn Arkaga kyryk shoramen kelgeni bayandalady Manastyn sonyna ergen kyryktyn үsheui tiri kalgan dejdi anyz tagy da Korpetaj etegindegi 37 batyrdyn korymy Manastyn serikteri emes pe eken Al ozderin Қyrgyz ruynanbyz dep zhүrgen zhurt sol tiri kalgan үsh shoranyn urpagy emes pe Қyrgyz ruynyn kelesi bir shogyry Akmola Kokshetau ajmagynda konystangan Bul kyrgyzdar men Қarkaraly Aktogaj Қyrgyzdarynyn arasynda tuystak bajlanys zhok HVIII HIH gasyrlarda eki eldin arasynda kaktygystar oryn alady Ablaj bastagan kazak koly kyrgyzdardy keri shegindirip tastap kolga tүsken tutkyndardy kul esebinde kazak dalasyna alyp kelip Akmola onirine konystandyrgan eken Өzderin kyrgyz sanajtyn rular solardan tarasa kerek Kenesary handy oltirgen Қyrgyz manaptary Қazaktardyn kek kualauynan korkyp kazak sultandaryna kun tolejdi Sol kun arasynda zhүz aksүjek zhigitterdi kuldykka kosyp bergen eken Bular da Kokshetau Akmola onirine konystandyrylyp kazakka sinip ketken TulgalarҚarakesek kyrgyzdary Қaragandy oblysy Serik Aksunkaruly Arman Қaniev Shara Bajmoldakyzy Zhienkulova Қusshy Sergazy Ahmetuly Zhienkulov Қusshy Mejram Ahmediyanuly SmagulovAtygaj Қarauyl kyrgyzdary Kokshetau oblysy Shozhe ҚarzhaubajulyӘlimuly kyrgyzdary Aktobe oblysy Dinmuhammed Қanatuly ҚudajbergenovDerekkozderhttp www haplogruplar com origins of kazakhs kolzhetpejtin silteme http blogtime kz tarih kyrgyz ruy zhayynda ne bilemiz html Muragattalgan 19 tamyzdyn 2016 zhyly Syrtky siltemelerhttp blogtime kz tarih kyrgyz ruy zhayynda ne bilemiz html Muragattalgan 19 tamyzdyn 2016 zhyly http anatili kazgazeta kz p 12996
