Қотыркөл болысы
Қотыркөл болысы (бұрын Есенбақты-керей, Майлы-балта) — Ақмола облысы Көкшетау уезіндегі көшпелі қазақ болысы.
| Қотыркөл болысы | |
| Әкімшілігі | |
|---|---|
| Кіреді | |
| Енеді | 9 ауыл, 1730 түндік |
| Тарихы мен географиясы | |
Тарих
Котыркөл болысы 18?? жылы мен Есен-Бақты-Керей болыстарының бөліктерін біріктіруден пайда болды.
 | ''ҚОТЫР байдың ауылы "Ертеде, Ақсары Керей, оның ішінде Абыз - Шегір, одан бері Нарке - Бапаттың бірнеше ауылдары, Жабағы, Қотыр, Өтей, Қатық т.б. қазіргі Қотыр көлінің жағасында отырған елдер екен. Патшалық Ресейдің колониялық саясаты, қазақтың солтүстігін меңгеріп алған соң, өзінің саясаты кеңейтіп жаю үшін, бірде - бірде қазақтың шұрайлы жерлеріне, өзінің сенімді халқын, казак - орыстарды керегінше қоныстандыра бастады. Көкше - Бурабайдың түстік беті өте көркем орманды, қарағайлы көлді, көзді бұлақты жерлерде. Қотыр көлі, Жөкей көлінің маңында бұрын Керейдің Нарке - Бапат бөлімдері, Қотыр Жабағы, Қатық т.б. ауылдар отыратын. 1845 жылдан бастап осы елдерді ол жерлерден ығыстырып, Жөкей көлінің маңына көшірді. Бұл жерге, Қотыр ауылының жұртына, көлдің жағасына 50 үй казак - орыстарды орналастырды. Селоның атын "Казачья станица Котуркуль" деп атады. Бұл кезде, осы маңдағы елдер Атығай - Керей, қалың елдің қоғамын "Қотыркөл болысы" деп атады. Міне содан бері, селоның аты Қотыркөл де, болыстық қоғамның аты "Қотыркөл болысы" болып көп жылға келді. Қотыр ауылы бұрынғы қонысынан ауған соң, Жөкей көлінің түстік бетіне орналасып, бертін 1929 жылы колхоздастыру уақытында ол орыннан көшіп, Степняк алтын зауытының бір бөлімі Ермовкенің қасында бұрынғы Қонды, Көшімбай ауылының жұртына орналасып, қазір Қотырдың немере - шөберелері Жолдан балалары сол жерде отыр. Ал, бұрынғы Қотыркөл болысы аты бертінге дейін бірнеше атпен келіп, бұрынғы жер көлемінен жұрдай болып, көрші аудандарға бөлініп, қазір Еңбекшілер ауданы аталып отыр." Шежіре: Есенбақты -> Абыз -> Қазыке -> Байарыстан -> Майбасар -> Манақа -> ҚОТЫР. |  |
Халық
Шежіре
Ру басы — Берді (Бек Берді батыр).
Аумағы
Тәттімбет, Қайрақты, Жаңасу өзендері; Бұлақтар — Баймырзабұлақ, Ескібұлақ, Ақтөбе, Тастыөзек, Ұзынбұлақ, Қайнарбұлақ, Оразбұлақ, Сарыбұлақ, Өзен, Ағар-Бұлақ, Жартас, Айғақ. Бөрілі, Жөкей көлдері. Қаражар, Шолқарбұлақ, Доңғалақкөл, Жартасбұлақ, Торайғыр-Шалқар, Қопкөл, Шабаққала, Жыландыкөл. Шатқалдар – Көксал, Алатай, Терісқыстау, Шоққызыл, Баймырзақара, Ерубай-Шілік, Ұзынқарағай, Ортаөлең, Қарақыстау, Тасшоқы, Жарқайың.
Әкімшілік бөлініс
Ол 8 әкімшілік ауылға бөлінді :
| Әкімшілік ауыл аты | Киіз үй саны (1887) 1878 | Киіз үй саны (1905) Щербина, МПЗК | Қожалық ауылдары саны | Ру бөлімдері |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 153 | 19 | Абыз | |
| 2 | 126 | 13 | Инегелді, Абыз, Берді, Тоқымбет, Құлтаба | |
| 3 | 156 | 17 | Кенжеқара, Бертіс, Әжіболат | |
| 4 | 193 | 18 | Инегелді, Берді, Амангелде, Түгөл, Қоңыр, Тәуке, Жамансары, Сәбике | |
| 5 | 244 | 25 | Қырғыз-Елчке, Елтоқ-Көку, Үйсін | |
| 6 | 239 | 19 | Сары, Сүйіндік-қара, Елтоқ | |
| 7 | 227 | 31 | Қараменде, Тұйғын, Бабақ | |
| 8 | 305 | 33 | Уәлихан, Итқара, Ақкиік, Жарымбет, Қадыр, Сары, Сағындық, Алшын, | |
| 9 | 174 | 13 | Қырғыз | |
| Барлығы | 1817 |
Басшылары
- Тоқсанбай Алшыбеков, кандидаты Өмірқұл Тоғалақов.
- Ауыл билері: Баба Балбыров, Кенжесары Құнанбаев, Тілеп Саябаев, Битан Жантелесов, Баймақ Базаров, Оразәлі Майлыбаев, Көбен Ескенин, Әбіш Бекбаев, Сүлеймен Бақин, Сәтбай Раев, Мұқан Байғожин жəне Бекмағамбер Байсарин.
Дереккөздер
- Айтушы: Өлкетанушы Қарта Қаңтарбаев айтуынша 1954 ж., Нұржан Игібаев жеке қорынан.
- http://nblib.library.kz/elib/Sait/NauBibUKAZ/%D0%98%D0%A1TKULNASKAZAXSTANA/%D0%98%D0%A1%D0%A2%D0%9E%D0%A0%D0%98%D0%AF%20%D0%9A%D0%90%D0%97%D0%90%D0%A5%D0%A1%D0%A2%D0%90%D0%9D%D0%90%202%20%D1%82..pdf Мұрағатталған 1 қарашаның 2019 жылы.
- Е. А. Жартыбаев, Геронтократия және оның Орталық Қазақстан топонимдеріндегі көрінісі
- Абыралы сарыарқа кіндігі, Б Нәсенов, 2005 Алматы-Новосибирск
- http://nblib.library.kz/elib/Sait/Редкие%20книги/01-10-2014/Том%206/1.html#955/z Мұрағатталған 19 наурыздың 2018 жылы.
- https://atau.kz/docs/3021.pdf Мұрағатталған 17 сәуірдің 2018 жылы.
уикипедия, wiki, кітап, кітаптар, кітапхана, мақала, оқу, жүктеу, тегін, тегін жүктеу, mp3, видео, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, сурет, музыка, seks, ән, фильм, кітап, ойын, ойындар, ұялы, андроид, iOS, apple, ұялы телефон, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, ДК, веб, компьютер, Қотыркөл болысы туралы ақпарат, Қотыркөл болысы дегеніміз не? Қотыркөл болысы сөзі нені білдіреді?
Қotyrkol bolysy buryn Esenbakty kerej Majly balta Akmola oblysy Kokshetau uezindegi koshpeli kazak bolysy Қotyrkol bolysyӘkimshiligiKirediKokshetau ueziEnedi9 auyl 1730 tүndikTarihy men geografiyasyTarihKotyrkol bolysy 18 zhyly men Esen Bakty Kerej bolystarynyn bolikterin biriktiruden pajda boldy ҚOTYR bajdyn auyly Ertede Aksary Kerej onyn ishinde Abyz Shegir odan beri Narke Bapattyn birneshe auyldary Zhabagy Қotyr Өtej Қatyk t b kazirgi Қotyr kolinin zhagasynda otyrgan elder eken Patshalyk Resejdin koloniyalyk sayasaty kazaktyn soltүstigin mengerip algan son ozinin sayasaty kenejtip zhayu үshin birde birde kazaktyn shurajly zherlerine ozinin senimdi halkyn kazak orystardy kereginshe konystandyra bastady Kokshe Burabajdyn tүstik beti ote korkem ormandy karagajly koldi kozdi bulakty zherlerde Қotyr koli Zhokej kolinin manynda buryn Kerejdin Narke Bapat bolimderi Қotyr Zhabagy Қatyk t b auyldar otyratyn 1845 zhyldan bastap osy elderdi ol zherlerden ygystyryp Zhokej kolinin manyna koshirdi Bul zherge Қotyr auylynyn zhurtyna koldin zhagasyna 50 үj kazak orystardy ornalastyrdy Selonyn atyn Kazachya stanica Koturkul dep atady Bul kezde osy mandagy elder Atygaj Kerej kalyn eldin kogamyn Қotyrkol bolysy dep atady Mine sodan beri selonyn aty Қotyrkol de bolystyk kogamnyn aty Қotyrkol bolysy bolyp kop zhylga keldi Қotyr auyly buryngy konysynan augan son Zhokej kolinin tүstik betine ornalasyp bertin 1929 zhyly kolhozdastyru uakytynda ol orynnan koship Stepnyak altyn zauytynyn bir bolimi Ermovkenin kasynda buryngy Қondy Koshimbaj auylynyn zhurtyna ornalasyp kazir Қotyrdyn nemere shobereleri Zholdan balalary sol zherde otyr Al buryngy Қotyrkol bolysy aty bertinge dejin birneshe atpen kelip buryngy zher koleminen zhurdaj bolyp korshi audandarga bolinip kazir Enbekshiler audany atalyp otyr Shezhire Esenbakty gt Abyz gt Қazyke gt Bajarystan gt Majbasar gt Manaka gt ҚOTYR HalykShezhireTolyk makalasy Turgak Ru basy Berdi Bek Berdi batyr AumagyTәttimbet Қajrakty Zhanasu ozenderi Bulaktar Bajmyrzabulak Eskibulak Aktobe Tastyozek Ұzynbulak Қajnarbulak Orazbulak Sarybulak Өzen Agar Bulak Zhartas Ajgak Borili Zhokej kolderi Қarazhar Sholkarbulak Dongalakkol Zhartasbulak Torajgyr Shalkar Қopkol Shabakkala Zhylandykol Shatkaldar Koksal Alataj Teriskystau Shokkyzyl Bajmyrzakara Erubaj Shilik Ұzynkaragaj Ortaolen Қarakystau Tasshoky Zharkajyn Әkimshilik bolinisOl 8 әkimshilik auylga bolindi Әkimshilik auyl aty Kiiz үj sany 1887 1878 Kiiz үj sany 1905 Sherbina MPZK Қozhalyk auyldary sany Ru bolimderi1 153 19 Abyz2 126 13 Inegeldi Abyz Berdi Tokymbet Қultaba3 156 17 Kenzhekara Bertis Әzhibolat4 193 18 Inegeldi Berdi Amangelde Tүgol Қonyr Tәuke Zhamansary Sәbike5 244 25 Қyrgyz Elchke Eltok Koku Үjsin6 239 19 Sary Sүjindik kara Eltok7 227 31 Қaramende Tujgyn Babak8 305 33 Uәlihan Itkara Akkiik Zharymbet Қadyr Sary Sagyndyk Alshyn 9 174 13 ҚyrgyzBarlygy 1817BasshylaryToksanbaj Alshybekov kandidaty Өmirkul Togalakov Auyl bileri Baba Balbyrov Kenzhesary Қunanbaev Tilep Sayabaev Bitan Zhantelesov Bajmak Bazarov Orazәli Majlybaev Koben Eskenin Әbish Bekbaev Sүlejmen Bakin Sәtbaj Raev Mukan Bajgozhin zhene Bekmagamber Bajsarin DerekkozderAjtushy Өlketanushy Қarta Қantarbaev ajtuynsha 1954 zh Nurzhan Igibaev zheke korynan http nblib library kz elib Sait NauBibUKAZ D0 98 D0 A1TKULNASKAZAXSTANA D0 98 D0 A1 D0 A2 D0 9E D0 A0 D0 98 D0 AF 20 D0 9A D0 90 D0 97 D0 90 D0 A5 D0 A1 D0 A2 D0 90 D0 9D D0 90 202 20 D1 82 pdf Muragattalgan 1 karashanyn 2019 zhyly E A Zhartybaev Gerontokratiya zhәne onyn Ortalyk Қazakstan toponimderindegi korinisi Abyraly saryarka kindigi B Nәsenov 2005 Almaty Novosibirsk http nblib library kz elib Sait Redkie 20knigi 01 10 2014 Tom 206 1 html 955 z Muragattalgan 19 nauryzdyn 2018 zhyly https atau kz docs 3021 pdf Muragattalgan 17 sәuirdin 2018 zhyly
