Қазақстан Жоғарғы Кеңесі
Қазақстан Жоғарғы Кеңесі — 1991–1995 жылдары Қазақстанның бірпалаталы парламенті, заң шығарушы органы және ең жоғары өкілді органы. 1991 жылғы 10 желтоқсанда Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің орнын алып, 1993 жылғы 28 қаңтарда тәуелсіз Қазақстанның алғашқы Конституциясын қабылдады. Осы кезеңде Жоғарғы Кеңес өз мүшелерін посткеңестік Қазақстанда алғаш рет өткізілген 1994 жылғы парламент сайлауында сайлады. 1995 жылғы 11 наурызда Конституциялық сот қазақстандық журналист Татьяна Квятковскаяның пайдасына дауыс саны бұрмаланды деп айыпталған сол сайлаудың нәтижелерін жоққа шығарып, Президент Жарлығымен Жоғарғы Кеңес таратылды. Кейін оның орнына кейін құрылған екіпалаталы Қазақстан Парламенті келді.
| Қазақстан Жоғарғы Кеңесі | |
 Қазақстан елтаңбасы | |
| Мемлекет |
|
|---|---|
| Түрі | |
| Түрі |
|
| Сайлану мерзімі | 5 жыл |
| Басшылығы | |
| Төрағасы (соңғысы) | Әбіш Кекілбайұлы |
| Құрылымы | |
|
| |
| Фракциялары | Жоғарғы Кеңестің соңғы (13-) сайланымының фракциялары: : 33 мандат : 11 мандат : 9 мандат : 8 мандат : 4 мандат : 4 мандат : 1 мандат Қазақстан жастар одағы: 1 мандат Тәуелсіздер: 64 мандат Мемлекеттік тізім (президент тағайындайды): 42 мандат |
| Сайлауы | |
| соңғы сайлауы | 7 наурыз 1994 |
| Жиналыс залы | |
|
| |
| Парламент үйі, Алматы | |
| Тарихы | |
| Құрылуы | 10 желтоқсан 1991 |
| Ізашары | Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі |
| Таратылуы | 11 наурыз 1995 |
| Ізбасары | Қазақстан парламенті |
Құқықтары және міндеттері
1993 жылғы Конституция бойынша Жоғарғы Кеңес Конституцияны, заңдар және өзге де шешімдер қабылдайды, орындалуын бақылайды, ел шекарасын, әкімшілік-аймақтық құрылысты, республикалық бюджет, салық пен елдегі ақша жүйесін белгілейді, референдум өткізу туралы шешім қабылдайды, Қазақстан президентінің Премьер-министрді, оның орынбасарларын, Қазақстан сыртқы істер, қорғаныс, қаржы, ішкі істері министрлерін, Ұлттық қауіпсіздік комитетінің төрағасын және дипломатиялық өкілдіктерінің басшыларын тағайындауына келісім береді, Конституциялық Сотты сайлайды, , Ұлттық банк төрағасын тағайындайды және өзге де қызмет атқарады.
Төрағасы
Жоғарғы Кеңес төрағасын бірінші сессияда Кеңестің мемлекеттік тілді меңгерген депутаттары арасынан арқылы депутаттардың жалпы санының көпшілік даусымен сайлайды. Төраға Жоғарғы Кеңес сессияларын ашады, мәжілістерінде төрағалық етеді, Жоғарғы Кеңеске өзінің орынбасарларына үміткерлер ұсынады және Кеңес атынан парламентаралық келісімдерге қол қояды.
Төраға орынбасарлары Төрағаның уәкілдік беруімен оның жекелеген міндеттерін атқарады және Төраға болмаған немесе ол өз міндеттерін жүзеге асыруы мүмкін болмаған ретте оның міндетін атқарады. Олардың кандидатурасын Төраға ұсынады және Кеңестің өзін мақұлдайды.
Төрағалар тізімі
| Реті | Суреті | Аты-жөні | Қызметі | Партиясы | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |  | Серікболсын Әбділдаұлы Әбділдин (1937–2019) | 11 желтоқсан 1991 | 13 желтоқсан 1993 | Партиясыз[дереккөзі?] | |
| 2 |  | Әбіш Кекілбайұлы (1939–2015) | 20 сәуір 1994 | 11 наурыз 1995 | Партиясыз[дереккөзі?] | |
Сайланымдары
| Реті | Құрылымы | Қызметі | Төрағасы | Сайлауы | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 12 |  | 25 наурыз 1990 | 7 наурыз 1994 | Ерік Асанбаев | ||
| Серікболсын Әбділдин | ||||||
| 13 |  | 7 наурыз 1994 | 11 наурыз 1995 | Әбіш Кекілбайұлы | 1994 | |
Дереккөздер
- ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ КОНСТИТУЦИЯСЫ - "Әділет" АҚЖ (қаз.). Тексерілді, 6 желтоқсан 2023.
- Kazakhstan - 1994 election (ағыл.). GlobalSecurity.org. Тексерілді, 6 желтоқсан 2023.
- Kazakh Parliament Ended (ағыл.). , Reuters (12 March 1995). Тексерілді, 6 желтоқсан 2023.
уикипедия, wiki, кітап, кітаптар, кітапхана, мақала, оқу, жүктеу, тегін, тегін жүктеу, mp3, видео, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, сурет, музыка, seks, ән, фильм, кітап, ойын, ойындар, ұялы, андроид, iOS, apple, ұялы телефон, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, ДК, веб, компьютер, Қазақстан Жоғарғы Кеңесі туралы ақпарат, Қазақстан Жоғарғы Кеңесі дегеніміз не? Қазақстан Жоғарғы Кеңесі сөзі нені білдіреді?
Қazakstan Zhogargy Kenesi 1991 1995 zhyldary Қazakstannyn birpalataly parlamenti zan shygarushy organy zhәne en zhogary okildi organy 1991 zhylgy 10 zheltoksanda Қazak KSR Zhogargy Kenesinin ornyn alyp 1993 zhylgy 28 kantarda tәuelsiz Қazakstannyn algashky Konstituciyasyn kabyldady Osy kezende Zhogargy Kenes oz mүshelerin postkenestik Қazakstanda algash ret otkizilgen 1994 zhylgy parlament sajlauynda sajlady 1995 zhylgy 11 nauryzda Konstituciyalyk sot kazakstandyk zhurnalist Tatyana Kvyatkovskayanyn pajdasyna dauys sany burmalandy dep ajyptalgan sol sajlaudyn nәtizhelerin zhokka shygaryp Prezident Zharlygymen Zhogargy Kenes taratyldy Kejin onyn ornyna kejin kurylgan ekipalataly Қazakstan Parlamenti keldi Қazakstan Zhogargy KenesiҚazakstan eltanbasyMemleket ҚazakstanTүriTүriSajlanu merzimi5 zhylBasshylygyToragasy songysy Әbish Kekilbajuly 1994 zhyldan beriҚurylymyFrakciyalaryZhogargy Kenestin songy 13 sajlanymynyn frakciyalary 33 mandat 11 mandat 9 mandat 8 mandat 4 mandat 4 mandat 1 mandat Қazakstan zhastar odagy 1 mandat Tәuelsizder 64 mandat Memlekettik tizim prezident tagajyndajdy 42 mandatSajlauysongy sajlauy7 nauryz 1994Zhinalys zalyParlament үji AlmatyTarihyҚuryluy10 zheltoksan 1991IzasharyҚazak KSR Zhogargy KenesiTaratyluy11 nauryz 1995IzbasaryҚazakstan parlamenti Senat zhogargy Mәzhilis tomengi Bul үlgini koru ondeuҚukyktary zhәne mindetteri1993 zhylgy Konstituciya bojynsha Zhogargy Kenes Konstituciyany zandar zhәne ozge de sheshimder kabyldajdy oryndaluyn bakylajdy el shekarasyn әkimshilik ajmaktyk kurylysty respublikalyk byudzhet salyk pen eldegi aksha zhүjesin belgilejdi referendum otkizu turaly sheshim kabyldajdy Қazakstan prezidentinin Premer ministrdi onyn orynbasarlaryn Қazakstan syrtky ister korganys karzhy ishki isteri ministrlerin Ұlttyk kauipsizdik komitetinin toragasyn zhәne diplomatiyalyk okildikterinin basshylaryn tagajyndauyna kelisim beredi Konstituciyalyk Sotty sajlajdy Ұlttyk bank toragasyn tagajyndajdy zhәne ozge de kyzmet atkarady ToragasyZhogargy Kenes toragasyn birinshi sessiyada Kenestin memlekettik tildi mengergen deputattary arasynan arkyly deputattardyn zhalpy sanynyn kopshilik dausymen sajlajdy Toraga Zhogargy Kenes sessiyalaryn ashady mәzhilisterinde toragalyk etedi Zhogargy Keneske ozinin orynbasarlaryna үmitkerler usynady zhәne Kenes atynan parlamentaralyk kelisimderge kol koyady Toraga orynbasarlary Toraganyn uәkildik beruimen onyn zhekelegen mindetterin atkarady zhәne Toraga bolmagan nemese ol oz mindetterin zhүzege asyruy mүmkin bolmagan rette onyn mindetin atkarady Olardyn kandidaturasyn Toraga usynady zhәne Kenestin ozin makuldajdy Toragalar tizimi Reti Sureti Aty zhoni Қyzmeti Partiyasy1 Serikbolsyn Әbdildauly Әbdildin 1937 2019 11 zheltoksan 1991 13 zheltoksan 1993 Partiyasyz derekkozi 2 Әbish Kekilbajuly 1939 2015 20 sәuir 1994 11 nauryz 1995 Partiyasyz derekkozi SajlanymdaryReti Қurylymy Қyzmeti Toragasy Sajlauy12 25 nauryz 1990 7 nauryz 1994 Erik AsanbaevSerikbolsyn Әbdildin13 7 nauryz 1994 11 nauryz 1995 Әbish Kekilbajuly 1994DerekkozderҚAZAҚSTAN RESPUBLIKASYNYҢ KONSTITUCIYaSY Әdilet AҚZh kaz Tekserildi 6 zheltoksan 2023 Kazakhstan 1994 election agyl GlobalSecurity org Tekserildi 6 zheltoksan 2023 Kazakh Parliament Ended agyl Reuters 12 March 1995 Tekserildi 6 zheltoksan 2023
