Серікболсын Әбділдин
Серікболсын Әбділдаұлы Әбділдин (25 қараша 1937 жыл, Қызылкесік, Шығыс Қазақстан облысы – 31 желтоқсан 2019 жыл, Алматы) — кеңестік және қазақстандық экономист пен саясаткер, 1996 жылдан 2010 жылға дейін Қазақстан Коммунистік партиясының Бірінші хатшысы, 1999 жылдан 2004 жылға дейін Мәжіліс депутаты, президенттікке үміткер. Әбділдин өзін Қазақстандағы парламентаризмнің және Қазақстан Конституциясының «патриархы» деген. Өзін коммунист деп сипаттаған Әбділдин демократияны, көппартиялы жүйені қолдайтын.
| Серікболсын Әбділдаұлы Әбділдин | ||||||
 Әбділдин, 2005 жыл | ||||||
| Лауазымы | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||
| 28 қаңтар 1993 — 13 желтоқсан 1993 | ||||||
| Ізашары | лауазымы құрылды | |||||
| Ізбасары | Әбіш Кекілбайұлы | |||||
| ||||||
| 16 қазан 1991 — 28 қантар 1993 | ||||||
| Ізашары | Ерік Мағзұмұлы Асанбаев | |||||
| Ізбасары | лауазымы жойылды | |||||
| ||||||
| 10 қазан 1999 — 19 қыркүйек 2004 | ||||||
| ||||||
| сәуір 1996 — 17 сәуір 2010 | ||||||
| Ізашары | Байдабек Төлепбаев | |||||
| Ізбасары | Ғазиз Алдамжаров | |||||
| Өмірбаяны | ||||||
| Партиясы | КОКП (1962–1991) ҚКП (1991–) | |||||
| Дүниеге келуі | 25 қараша 1937 Қызылкесек, Тарбағатай ауданы, Шығыс Қазақстан облысы, Қазақ КСР, КСРО | |||||
| Қайтыс болуы | 31 желтоқсан 2019 (82 жас) Алматы, Қазақстан | |||||
| Жерленді | Кеңсай-2 зираты, Алматы | |||||
| Марапаттары |
| |||||
| Серікболсын Әбділдаұлы Әбділдин Ортаққорда | ||||||
өңдеу  | ||||||
Агроном Әбділдин саясатпен айналысты да, ақыр аяғында 1991 жылғы қазанда Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің төрағасы атанды. 1993 жылғы қаңтарда ол Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің төрағасы атанып, желтоқсанға дейін лауазымға ие болды. Осы жылдардағы Қазақстан Конституциясының құрылуына үлес қосқан ол кейін оппозицияға көшті. 2010 жылы ол зейнетке кетті.
2019 жылдың соңына дейін ол профессор ретінде академиялық, ғылыми қызметпен айналыса берді де, 82 жасында қайтыс болды.
Өмірбаяны
Әбділдин Шығыс Қазақстан облысындағы Тарбағатай ауданының Қызылкесік ауылында (қазіргі Абай облысы) туған. Әкесі Әбділда Әлімжанов Екінші дүниежүзілік соғыста, 1943 жылы қайтыс болған. 1960 жылы Әбділдин Алматыдағы ветеринар институтындағы оқуын бітірді.
Әбділдин Найман, Саржомарт, Бура руынан шыққан.[дереккөзі?]
Оқуын бітірген Әбділдин Семей облысындағы фермада үш жыл жұмыс істеген болатын. 1963 жылдан ол Алматы ветеринар институтының жоғарғы мектебіне барып жүрді де, 1966 жылдан 1967 жылға дейін ол жердегі ғылыми қызметкер болды. Ол кейін Қазақ КСР Мемлекеттік жоспарлау комиссиясында жұмыс істеді.
Саяси мансабы
1982 жылы Әбділдин Қазақ КСР Ауыл шаруашылығы министрінің орынбасары болып тағайындалды да, 1985 жылғы желтоқсанда Қазақ КСР Мемлекеттік ауыл шаруашылығы комитеті төрағасының бірінші орынбасары атанды. Әбділдин бұл лауазымға 1987 жылғы шілдеге дейін ие болып, Қазақ КСР тұрақты өкілі атанды. 1990 жылғы сәуірден ол Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі төрағасының орынбасары қызметін атқарып, 1991 жылғы 16 қазаннан толыққанды төраға болды. 1993 жылғы 28 қаңтарда орган атауы Қазақстан Жоғарғы Кеңесі болып өзгерді.
Қазақстан тәуелсіздігі басталғанда Қазақстан Коммунистік партиясы билігін жоғалта бастады да, 12-съезде Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев оны толығымен ыдыратты. Осы себептен 1994 жылы Әбділдин оппозицияға бет бұрды. «Тұрақсыздық орнатудан» қорыққанына қарамастан Әбділдин беделділерге қарсы берік тұрды. Сол жылы ол «Республика» қоғамдық бірлестіктер республикалық үйлестіру кеңесінің төрағасы атанды. 1996 жылғы сәуірде ол Коммунистік партияның Бірінші хатшысы болып сайланды.
1999 жылғы президенттікке кампаниясы
1998 жылғы 11 қазанда Әбділдин өзін Қазақстан президенттігіне ұсынды. Әбділдин президент Назарбаевты саясаты үшін сынға алған. Сайлауалды кампаниясы бұл саясат елдегі экономикалық дағдарысқа әкелген деген болатын. Аралас экономиканы қолдаған Әбділдин, оған қоса, денсаулық сақтау мен білім салаларына көбірек қаражат бөлінгенін талап еткен. Сайлаудың әділ өткенін қалаған ол сайлау комиссиясында әр үміткердің өз өкілі болсын деген. Оның бұл талаптарына үкімет мән бермеген. Сайлауда Әбділдин жалпы дауыстың 12% жинап, екінші орынға жайғасты. Ресми нәтижені мойындамай қойған ол «Назарбаевтай дауыс жинадым» деген.
Мәжіліс депутаты (1999–2004)
1999 жылғы парламент сайлауы нәтижесінде Әбділдин Коммунистік партия атынан Мәжіліске сайланған үш депутаттың бірі болды. Осылайша ол сол жердегі Сыртқы істер, қорғаныс пен қауіпсіздік комитетінің мүшесі болды. Сол жылы ол Қазақстан демократиялық күштерінің форумында тең төраға атанды.
2002 жылдан 2003 жылға дейін ол Қазақстанның демократиялық таңдауы саяси кеңесінде мүше болды. Келіспеушілік нәтижесінде 2004 жылғы сәуірде Қазақстан Коммунистік партиясынан Владислав Косарев басшылығындағы Қазақстан Коммунистік Халық партиясы (ҚКХП) бөлініп шықты. КҚХП мүшелері Әбділдинді партияны бөлді деп сынға алып, Орталық барлау агенттігіне жұмыс істейді, елде жасағысы келеді деген айып тақты. Партия бөлінуін Назарбаев билігі Әбділдин беделін түсіру үшін жасаған деген пікірлер бар. Сол жылы Әбділдин Қазақстан демократиялық күштерінің үйлестіру кеңесіне мүше болды.
2004 жылғы парламент сайлауына орай үкімет жүйесін ұсынбақ болды. Бұл шешім сайлауларды әділ емес қылу үшін жасалады деген пікірді Әбділдин білдірді. ҚКП мен ҚДТ сайлауға орнатып, бірге қатысты. Фракция парламентке түсе алмады да, Әбділдин осылайша депутаттығынан айырылды.
Постпарламенттік мансабы
2004 жылғы 2 қарашада Әбділдин Қазақстан президентіне көмек көрсетпек болған Демократия мен азаматтық қоғам ұлттық комиссиясының мүшесі болды. 2005 жылғы 20 наурызда (ӘҚҮ) саяси блогі құрылды да, Әбділдин оның құрушы сессиясында сөз сөйледі. Ол осылайша ӘҚҮ кеңесі төралқасына да мүше болды.
Демократия мен азаматтық қоғам ұлттық комиссиясының ыдырауынан кейін 2006 жылғы 20 наурызда Қазақстандағы демократиялық реформа үйлестіретін мемлекеттік комиссия орнады. Әбділдин оның да мүшесі атанды.
2010 жылғы 17 сәуірде Қазақстан Коммунистік партиясы Орталық басқарма комиссиясы Орталық комитетінің пленумында Әбділдин Бірінші хатшы лауазымынан кетті, «әр нәрсенің шегі бар және бір лауазымға мәңгі ие болу мүмкін емес» деді.
Кейінгі өмірі мен өлімі
2010 жылы саясаттан зейнетке кеткеніне қарамастан Әбділдин Назарбаевты сынағанын тоқтатпады.
2015 жылғы қыркүйектегі Қазақстан Коммунистік партиясына тыйымды Әбділдин қолдамады. Бұл шешім партияның идеологиясы себебінен емес, ықпалы себебінен жасалған деді. 2019 жылғы маусымдағы соңғы сұхбатында Әбділдин Назарбаевтың президенттіктен бұрында-ақ кеткені дұрыс еді деді, ізбасары Қасым-Жомарт Тоқаев елдегі басшылықты өзгертпейді деген пікір айтты. Ол, оған қоса, 1993 жылғы Конституцияның қайта орнаған талап етті. Әбділдин жұрт алдында соңғы рет 2019 жылғы 7 қыркүйектегі құрылтай кезінде сөз сөйледі. Елдің Назарбаевтан айырылғанын талап еткен Әбділдиннің сөзіне халық қол соқты.
2019 жылғы 31 желтоқсандағы Жаңа жыл түнінде 82 жастағы Серікболсын Әбділдин қайтыс болды. 2020 жылғы 3 қаңтарда Қазақ мемлекеттік филармониясы ғимаратының алдында Әбділдинді жерлеу рәсімі өтті. Әбділдин Алматыдағы Кеңсай-2 зиратында жерленген.
Шығармалары
Серікболсын Әбділдаұлы 11-ге жуық ғылым еңбек пен 6 монографияның авторы еді.[дереккөзі?] Әбділдин шығармалары қатарына осылар жатты:
- Резервы сельскохозяйственного производства Казахстана, 1982;
- Комплексное освоение кормовых угодий, 1986.
Дереккөздер
- Айсаров, Данияр "Оппозиционер, которого невозможно купить". Каким мы запомним Серикболсына Абдильдина (орыс.). informburo.kz (1 января 2020). Тексерілді, 13 қараша 2020.
- CANDIDATES EMERGE FOR EARLY JANUARY 1999 ELECTIONS (ағыл.), Jamestown. Тексерілді 14 қарашаның 2020.
- Kusainov, Aldar Refworld | Opposition in Kazakhstan press campaign to dilute president's authority (ағыл.). EurasiaNet (19 March 2002). Тексерілді, 13 қараша 2020.
- Серикболсын Абдильдин выпустил книгу о мифах и реалиях президента Назарбаева
- Есть такая партия! | Номад | 27.04.2004 (орыс.). nomad.su (27 апреля 2004). Тексерілді, 14 қараша 2020.
- Isaacs Rico Party System Formation in Kazakhstan Between Formal and Informal Politics — Taylor & Francis, 2011. — P. 84. — ISBN 9781136791086.
- Jones, Douglas W. Kazakhstan: The Sailau E-Voting System (ағыл.).
- Central Asia Report: September 1, 2004 (ағыл.). Азаттық радиосы (1 September 2004). Тексерілді, 14 қараша 2020.
- Итоги Первого съезда Народной партии Демократический выбор Казахстана (орыс.). zonakz.net (28 июля 2004).
- ДАУЫС БЕРУ КҮНІ (2004 жылғы 19 қыркүйек) (қаз.). election.gov.kz. Тексерілді, 13 қараша 2020.
- Ушел из жизни Серикболсын Абдильдин (орыс.). almaty.tv (1 января 2020). Тексерілді, 14 қараша 2020.
- За справедливый Казахстан начинает и… скорее всего… | Номад | 25.03.2005 (орыс.). nomad.su (25 марта 2005). Тексерілді, 14 қараша 2020.
- Серикболсын АБДИЛЬДИН: "НАЗАРБАЕВ загнал страну в кризис" (орыс.) (23 октября 2016). Тексерілді, 14 қараша 2020.
- МАМАШУЛЫ, Асылхан. Оппозиционная Компартия хватается за соломинку (орыс.), Азаттық радиосы (15 сентября 2015).
- Серикболсын Абдильдин: необходимо вернуть Конституцию 1993-его года (орыс.). exclusive.kz (20 июня 2019). Тексерілді, 14 қараша 2020.
- "Избавиться от Назарбаева" и остановить проекты с Китаем. Призывы на "курултае" в Алматы (орыс.). K-News (9 сентября 2019). Тексерілді, 14 қараша 2020.
- Кайыртайулы, Манас. "Избавиться от Назарбаева" и остановить проекты с Китаем (орыс.), Азаттық радиосы (7 сентября 2019). Тексерілді 13 қарашаның 2020.
- Белгілі қазақстандық оппозиционер Серікболсын Әбділдин қайтыс болды
- Kazakhs Bid Farewell To Prominent Opposition Politician Abdildin (ағыл.). Азаттық радиосы (3 January 2020). Тексерілді, 14 қараша 2020.
- Қазақ энциклопедиясы
уикипедия, wiki, кітап, кітаптар, кітапхана, мақала, оқу, жүктеу, тегін, тегін жүктеу, mp3, видео, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, сурет, музыка, seks, ән, фильм, кітап, ойын, ойындар, ұялы, андроид, iOS, apple, ұялы телефон, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, ДК, веб, компьютер, Серікболсын Әбділдин туралы ақпарат, Серікболсын Әбділдин дегеніміз не? Серікболсын Әбділдин сөзі нені білдіреді?
Serikbolsyn Әbdildauly Әbdildin 25 karasha 1937 zhyl Қyzylkesik Shygys Қazakstan oblysy 31 zheltoksan 2019 zhyl Almaty kenestik zhәne kazakstandyk ekonomist pen sayasatker 1996 zhyldan 2010 zhylga dejin Қazakstan Kommunistik partiyasynyn Birinshi hatshysy 1999 zhyldan 2004 zhylga dejin Mәzhilis deputaty prezidenttikke үmitker Әbdildin ozin Қazakstandagy parlamentarizmnin zhәne Қazakstan Konstituciyasynyn patriarhy degen Өzin kommunist dep sipattagan Әbdildin demokratiyany koppartiyaly zhүjeni koldajtyn Serikbolsyn Әbdildauly ӘbdildinӘbdildin 2005 zhylLauazymyTu Қazakstan Zhogargy Kenesinin toragasy Tu28 kantar 1993 13 zheltoksan 1993Izashary lauazymy kuryldyIzbasary Әbish KekilbajulyTu Қazak KSR Zhogargy Kenesinin toragasy Tu16 kazan 1991 28 kantar 1993Izashary Erik Magzumuly AsanbaevIzbasary lauazymy zhojyldyTu Қazakstan Mәzhilisinin 2 shakyrylym deputaty Tu10 kazan 1999 19 kyrkүjek 2004Қazakstan Kommunistik partiyasynyn Birinshi hatshysysәuir 1996 17 sәuir 2010Izashary Bajdabek TolepbaevIzbasary Ғaziz AldamzharovӨmirbayanyPartiyasyKOKP 1962 1991 ҚKP 1991 Dүniege kelui 25 karasha 1937 1937 11 25 Қyzylkesek Tarbagataj audany Shygys Қazakstan oblysy Қazak KSR KSROҚajtys boluy 31 zheltoksan 2019 2019 12 31 82 zhas Almaty ҚazakstanZherlendi Kensaj 2 ziraty AlmatyMarapattarySerikbolsyn Әbdildauly Әbdildin Ortakkordaondeu Agronom Әbdildin sayasatpen ajnalysty da akyr ayagynda 1991 zhylgy kazanda Қazak KSR Zhogargy Kenesinin toragasy atandy 1993 zhylgy kantarda ol Қazakstan Zhogargy Kenesinin toragasy atanyp zheltoksanga dejin lauazymga ie boldy Osy zhyldardagy Қazakstan Konstituciyasynyn kuryluyna үles koskan ol kejin oppoziciyaga koshti 2010 zhyly ol zejnetke ketti 2019 zhyldyn sonyna dejin ol professor retinde akademiyalyk gylymi kyzmetpen ajnalysa berdi de 82 zhasynda kajtys boldy ӨmirbayanyӘbdildin Shygys Қazakstan oblysyndagy Tarbagataj audanynyn Қyzylkesik auylynda kazirgi Abaj oblysy tugan Әkesi Әbdilda Әlimzhanov Ekinshi dүniezhүzilik sogysta 1943 zhyly kajtys bolgan 1960 zhyly Әbdildin Almatydagy veterinar institutyndagy okuyn bitirdi Әbdildin Najman Sarzhomart Bura ruynan shykkan derekkozi Okuyn bitirgen Әbdildin Semej oblysyndagy fermada үsh zhyl zhumys istegen bolatyn 1963 zhyldan ol Almaty veterinar institutynyn zhogargy mektebine baryp zhүrdi de 1966 zhyldan 1967 zhylga dejin ol zherdegi gylymi kyzmetker boldy Ol kejin Қazak KSR Memlekettik zhosparlau komissiyasynda zhumys istedi Sayasi mansaby1982 zhyly Әbdildin Қazak KSR Auyl sharuashylygy ministrinin orynbasary bolyp tagajyndaldy da 1985 zhylgy zheltoksanda Қazak KSR Memlekettik auyl sharuashylygy komiteti toragasynyn birinshi orynbasary atandy Әbdildin bul lauazymga 1987 zhylgy shildege dejin ie bolyp Қazak KSR turakty okili atandy 1990 zhylgy sәuirden ol Қazak KSR Zhogargy Kenesi toragasynyn orynbasary kyzmetin atkaryp 1991 zhylgy 16 kazannan tolykkandy toraga boldy 1993 zhylgy 28 kantarda organ atauy Қazakstan Zhogargy Kenesi bolyp ozgerdi Қazakstan tәuelsizdigi bastalganda Қazakstan Kommunistik partiyasy biligin zhogalta bastady da 12 sezde Nursultan Әbishuly Nazarbaev ony tolygymen ydyratty Osy sebepten 1994 zhyly Әbdildin oppoziciyaga bet burdy Turaksyzdyk ornatudan korykkanyna karamastan Әbdildin bedeldilerge karsy berik turdy Sol zhyly ol Respublika kogamdyk birlestikter respublikalyk үjlestiru kenesinin toragasy atandy 1996 zhylgy sәuirde ol Kommunistik partiyanyn Birinshi hatshysy bolyp sajlandy 1999 zhylgy prezidenttikke kampaniyasy Tolyk makalasy 1998 zhylgy 11 kazanda Әbdildin ozin Қazakstan prezidenttigine usyndy Әbdildin prezident Nazarbaevty sayasaty үshin synga algan Sajlaualdy kampaniyasy bul sayasat eldegi ekonomikalyk dagdaryska әkelgen degen bolatyn Aralas ekonomikany koldagan Әbdildin ogan kosa densaulyk saktau men bilim salalaryna kobirek karazhat bolingenin talap etken Sajlaudyn әdil otkenin kalagan ol sajlau komissiyasynda әr үmitkerdin oz okili bolsyn degen Onyn bul talaptaryna үkimet mәn bermegen Sajlauda Әbdildin zhalpy dauystyn 12 zhinap ekinshi orynga zhajgasty Resmi nәtizheni mojyndamaj kojgan ol Nazarbaevtaj dauys zhinadym degen Mәzhilis deputaty 1999 2004 1999 zhylgy parlament sajlauy nәtizhesinde Әbdildin Kommunistik partiya atynan Mәzhiliske sajlangan үsh deputattyn biri boldy Osylajsha ol sol zherdegi Syrtky ister korganys pen kauipsizdik komitetinin mүshesi boldy Sol zhyly ol Қazakstan demokratiyalyk kүshterinin forumynda ten toraga atandy 2002 zhyldan 2003 zhylga dejin ol Қazakstannyn demokratiyalyk tandauy sayasi kenesinde mүshe boldy Kelispeushilik nәtizhesinde 2004 zhylgy sәuirde Қazakstan Kommunistik partiyasynan Vladislav Kosarev basshylygyndagy Қazakstan Kommunistik Halyk partiyasy ҚKHP bolinip shykty KҚHP mүsheleri Әbdildindi partiyany boldi dep synga alyp Ortalyk barlau agenttigine zhumys istejdi elde zhasagysy keledi degen ajyp takty Partiya bolinuin Nazarbaev biligi Әbdildin bedelin tүsiru үshin zhasagan degen pikirler bar Sol zhyly Әbdildin Қazakstan demokratiyalyk kүshterinin үjlestiru kenesine mүshe boldy 2004 zhylgy parlament sajlauyna oraj үkimet zhүjesin usynbak boldy Bul sheshim sajlaulardy әdil emes kylu үshin zhasalady degen pikirdi Әbdildin bildirdi ҚKP men ҚDT sajlauga ornatyp birge katysty Frakciya parlamentke tүse almady da Әbdildin osylajsha deputattygynan ajyryldy Postparlamenttik mansaby 2004 zhylgy 2 karashada Әbdildin Қazakstan prezidentine komek korsetpek bolgan Demokratiya men azamattyk kogam ulttyk komissiyasynyn mүshesi boldy 2005 zhylgy 20 nauryzda ӘҚҮ sayasi blogi kuryldy da Әbdildin onyn kurushy sessiyasynda soz sojledi Ol osylajsha ӘҚҮ kenesi toralkasyna da mүshe boldy Demokratiya men azamattyk kogam ulttyk komissiyasynyn ydyrauynan kejin 2006 zhylgy 20 nauryzda Қazakstandagy demokratiyalyk reforma үjlestiretin memlekettik komissiya ornady Әbdildin onyn da mүshesi atandy 2010 zhylgy 17 sәuirde Қazakstan Kommunistik partiyasy Ortalyk baskarma komissiyasy Ortalyk komitetinin plenumynda Әbdildin Birinshi hatshy lauazymynan ketti әr nәrsenin shegi bar zhәne bir lauazymga mәngi ie bolu mүmkin emes dedi Kejingi omiri men olimi2010 zhyly sayasattan zejnetke ketkenine karamastan Әbdildin Nazarbaevty synaganyn toktatpady 2015 zhylgy kyrkүjektegi Қazakstan Kommunistik partiyasyna tyjymdy Әbdildin koldamady Bul sheshim partiyanyn ideologiyasy sebebinen emes ykpaly sebebinen zhasalgan dedi 2019 zhylgy mausymdagy songy suhbatynda Әbdildin Nazarbaevtyn prezidenttikten burynda ak ketkeni durys edi dedi izbasary Қasym Zhomart Tokaev eldegi basshylykty ozgertpejdi degen pikir ajtty Ol ogan kosa 1993 zhylgy Konstituciyanyn kajta ornagan talap etti Әbdildin zhurt aldynda songy ret 2019 zhylgy 7 kyrkүjektegi kuryltaj kezinde soz sojledi Eldin Nazarbaevtan ajyrylganyn talap etken Әbdildinnin sozine halyk kol sokty 2019 zhylgy 31 zheltoksandagy Zhana zhyl tүninde 82 zhastagy Serikbolsyn Әbdildin kajtys boldy 2020 zhylgy 3 kantarda Қazak memlekettik filarmoniyasy gimaratynyn aldynda Әbdildindi zherleu rәsimi otti Әbdildin Almatydagy Kensaj 2 ziratynda zherlengen ShygarmalarySerikbolsyn Әbdildauly 11 ge zhuyk gylym enbek pen 6 monografiyanyn avtory edi derekkozi Әbdildin shygarmalary kataryna osylar zhatty Rezervy selskohozyajstvennogo proizvodstva Kazahstana 1982 Kompleksnoe osvoenie kormovyh ugodij 1986 DerekkozderAjsarov Daniyar Oppozicioner kotorogo nevozmozhno kupit Kakim my zapomnim Serikbolsyna Abdildina orys informburo kz 1 yanvarya 2020 Tekserildi 13 karasha 2020 CANDIDATES EMERGE FOR EARLY JANUARY 1999 ELECTIONS agyl Jamestown Tekserildi 14 karashanyn 2020 Kusainov Aldar Refworld Opposition in Kazakhstan press campaign to dilute president s authority agyl EurasiaNet 19 March 2002 Tekserildi 13 karasha 2020 Serikbolsyn Abdildin vypustil knigu o mifah i realiyah prezidenta Nazarbaeva Est takaya partiya Nomad 27 04 2004 orys nomad su 27 aprelya 2004 Tekserildi 14 karasha 2020 Isaacs Rico Party System Formation in Kazakhstan Between Formal and Informal Politics Taylor amp Francis 2011 P 84 ISBN 9781136791086 Jones Douglas W Kazakhstan The Sailau E Voting System agyl Central Asia Report September 1 2004 agyl Azattyk radiosy 1 September 2004 Tekserildi 14 karasha 2020 Itogi Pervogo sezda Narodnoj partii Demokraticheskij vybor Kazahstana orys zonakz net 28 iyulya 2004 DAUYS BERU KҮNI 2004 zhylgy 19 kyrkүjek kaz election gov kz Tekserildi 13 karasha 2020 Ushel iz zhizni Serikbolsyn Abdildin orys almaty tv 1 yanvarya 2020 Tekserildi 14 karasha 2020 Za spravedlivyj Kazahstan nachinaet i skoree vsego Nomad 25 03 2005 orys nomad su 25 marta 2005 Tekserildi 14 karasha 2020 Serikbolsyn ABDILDIN NAZARBAEV zagnal stranu v krizis orys 23 oktyabrya 2016 Tekserildi 14 karasha 2020 MAMAShULY Asylhan Oppozicionnaya Kompartiya hvataetsya za solominku orys Azattyk radiosy 15 sentyabrya 2015 Serikbolsyn Abdildin neobhodimo vernut Konstituciyu 1993 ego goda orys exclusive kz 20 iyunya 2019 Tekserildi 14 karasha 2020 Izbavitsya ot Nazarbaeva i ostanovit proekty s Kitaem Prizyvy na kurultae v Almaty orys K News 9 sentyabrya 2019 Tekserildi 14 karasha 2020 Kajyrtajuly Manas Izbavitsya ot Nazarbaeva i ostanovit proekty s Kitaem orys Azattyk radiosy 7 sentyabrya 2019 Tekserildi 13 karashanyn 2020 Belgili kazakstandyk oppozicioner Serikbolsyn Әbdildin kajtys boldy Kazakhs Bid Farewell To Prominent Opposition Politician Abdildin agyl Azattyk radiosy 3 January 2020 Tekserildi 14 karasha 2020 Қazak enciklopediyasy
