Орда геоботаникалық қорықшасы
Орда геоботаникалық қорықшасы - 1989 ж. жергілікті қамқорлыққа алынған табиғи аймақ. Ол Жасқұс шағылынан Орда ауданындағы Нарын құмның сілемдерін қамтитын 16,4 мың км 2 аумақты алып жатыр. Мұнда әр алуан жусан, бидайық, ақ селеу, қияқ, сүттіген, ши, ебелек, т.б. шөп өседі.
Сортаң жерлерде алабота, бұйырғын, қара жусан кездеседі. Саршұнақ, алақоржын, қосаяқ, жертесер тышқан, түлкі, күзен, т.б. жан-жануарлар, құстардан дала бүркіті, үкі, лашын, торғай түрлері бар. Жазықта киік үйірлері жиі ұшырасады. Осы өңірдегі тоқтату мақсатында 1890 ж. құрылған Орда орман шаруашылығы алқаптарында қарағай шоқтары, ақ қайындар мен емен ағаштары өседі.
1989 жылы жергілікті қамқорлыққа алынған табиғи аймақ. Ол Жасқұс шатқалынан Орда ауданындағы Нарын құмның сілемдерін қамтитын 16,4 мың шаршы шақырым аумақты алып жатыр. Нарынның көп бөлігінде биіктігі 10 м, орталық бөлігінде 15-17 м-ге жететін бөлек-бөлек жоталар, кей жерлерінде жекелеген тізбектердің ені мен ашық жерлер2 шақырымнан 10 шақырымға дейінгі созылған. Бұл өңірдің өсімдіктер дүниесі ерекше, себебі бұл өңірдің өсімдіктері зерттеушілердің бірнеше ұрпақтарын, оның ішінде П.С.Палласты таң қалдырған. Қазір аймақта өсімдіктер дүниесінің 70 түрі кездеседі, олардың көпшілігі тек құмда ғана өсетін және осы жерге бейімделген. Жылжымайтын құмдарда әртүрлі дәнді, ақ жусанды құрама өсімдіктер, бидайық, ақ селеу, қияқ, сүттіген, ши, ебелек, Беккер сұлысына ұласады. Ал құмдарды тақыршықтарда өсімдіктер сирейді де, масақтар мен құмаршықтар, құмды жусандар, торқанаттар көзге түседі. Осы өңірдің табиғат жағдайы, шөл жердің жағдайына қарай мұндағы жануарлар дүниесі негізінен сүтқоректілердің мекендеуімен ерекшеленеді. Кең таралғандары саршұнақ, дала алақоржыны, қосаяқ, жер тесерлер мен құмтышқаны. Кеміргіштерден түлкі, дала күзені, т.б. жан-жануарлар, құстардан дала бүркіті, үкі, лашын, торғай түрлері бар. Жазықта киік үйірлері жиі ұшырасады. Мұратсай өзенінің қиылысында суда жүзетін құстар мен су төңірегінде мекендейтін құстар кездеседі.
Дереккөздер
- Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8
| Бұл мақаланы Уикипедия сапа талаптарына лайықты болуы үшін уикилендіру қажет. |
 | Бұл — мақаланың бастамасы. Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесе аласыз. Бұл ескертуді дәлдеп ауыстыру қажет. |
уикипедия, wiki, кітап, кітаптар, кітапхана, мақала, оқу, жүктеу, тегін, тегін жүктеу, mp3, видео, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, сурет, музыка, seks, ән, фильм, кітап, ойын, ойындар, ұялы, андроид, iOS, apple, ұялы телефон, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, ДК, веб, компьютер, Орда геоботаникалық қорықшасы туралы ақпарат, Орда геоботаникалық қорықшасы дегеніміз не? Орда геоботаникалық қорықшасы сөзі нені білдіреді?
Orda geobotanikalyk korykshasy 1989 zh zhergilikti kamkorlykka alyngan tabigi ajmak Ol Zhaskus shagylynan Orda audanyndagy Naryn kumnyn silemderin kamtityn 16 4 myn km 2 aumakty alyp zhatyr Munda әr aluan zhusan bidajyk ak seleu kiyak sүttigen shi ebelek t b shop osedi Sortan zherlerde alabota bujyrgyn kara zhusan kezdesedi Sarshunak alakorzhyn kosayak zherteser tyshkan tүlki kүzen t b zhan zhanuarlar kustardan dala bүrkiti үki lashyn torgaj tүrleri bar Zhazykta kiik үjirleri zhii ushyrasady Osy onirdegi toktatu maksatynda 1890 zh kurylgan Orda orman sharuashylygy alkaptarynda karagaj shoktary ak kajyndar men emen agashtary osedi 1989 zhyly zhergilikti kamkorlykka alyngan tabigi ajmak Ol Zhaskus shatkalynan Orda audanyndagy Naryn kumnyn silemderin kamtityn 16 4 myn sharshy shakyrym aumakty alyp zhatyr Narynnyn kop boliginde biiktigi 10 m ortalyk boliginde 15 17 m ge zhetetin bolek bolek zhotalar kej zherlerinde zhekelegen tizbekterdin eni men ashyk zherler2 shakyrymnan 10 shakyrymga dejingi sozylgan Bul onirdin osimdikter dүniesi erekshe sebebi bul onirdin osimdikteri zertteushilerdin birneshe urpaktaryn onyn ishinde P S Pallasty tan kaldyrgan Қazir ajmakta osimdikter dүniesinin 70 tүri kezdesedi olardyn kopshiligi tek kumda gana osetin zhәne osy zherge bejimdelgen Zhylzhymajtyn kumdarda әrtүrli dәndi ak zhusandy kurama osimdikter bidajyk ak seleu kiyak sүttigen shi ebelek Bekker sulysyna ulasady Al kumdardy takyrshyktarda osimdikter sirejdi de masaktar men kumarshyktar kumdy zhusandar torkanattar kozge tүsedi Osy onirdin tabigat zhagdajy shol zherdin zhagdajyna karaj mundagy zhanuarlar dүniesi negizinen sүtkorektilerdin mekendeuimen erekshelenedi Ken taralgandary sarshunak dala alakorzhyny kosayak zher teserler men kumtyshkany Kemirgishterden tүlki dala kүzeni t b zhan zhanuarlar kustardan dala bүrkiti үki lashyn torgaj tүrleri bar Zhazykta kiik үjirleri zhii ushyrasady Muratsaj ozeninin kiylysynda suda zhүzetin kustar men su tonireginde mekendejtin kustar kezdesedi DerekkozderBatys Қazakstan oblysy Enciklopediya Almaty Arys baspasy 2002 zhyl ISBN 9965 607 02 8Bul makalany Uikipediya sapa talaptaryna lajykty boluy үshin uikilendiru kazhet Bul makalanyn bastamasy Bul makalany tolyktyryp damytu arkyly Uikipediyaga komektese alasyz Bul eskertudi dәldep auystyru kazhet
