Коряк тілі
Коряк тілі (Koryak language) — палеоазияттық тілдер отбасының чукот – камчатка тармағына кіреді. Үндестігі бар тілдердің жалғамалы (агглютинативті) түріне жатады.
| Коряк тілі | |
| Өз атауы: | Koryak language |
|---|---|
| Елдер: | Ресей |
| Сөйлеушілер саны: | 1665 (2010) |
| |
| Жазуы: | кириллица |
| : | коя 335 |
| ISO 639-1: | kpy |
| : | — |
| : | kpy |
| Тағы қараңыз: | |
Референтті халық
Референтті халық: коряктар; өз атауы: жағалау коряктары – нымылгын, бұғы өсіруші коряктар – чавиын.
Географиялық таралуы
Коряктар Камчатка түбегінің солтүстік және орталық бөлігінде, Беринг және Охот теңіздерінің жағалауында, этникалық топтың көпшілігі Коряк автономиялық округінде тұрады. Коряктардың аз бөлігі Камчатка облысының Коряк автономиялық округінің құрамына кірмейтін аудандарында (Быстринский, Соболевский), 700-ден астам коряктар қазіргі Магадан облысының Северо-Евенск ауданының аумағында, негізінен Тайгонос түбегінде тұрады.
Диалектісі
Коряк тілінде бірнеше диалектілер бар: чавчувен, апукин, камен, алютор (кейде дербес тіл болып саналады), иткан, олардың ішінде чувчувен диалектісі жазудың негізін қалады. Чавчувен диалектісінде бұғы бағушы коряктар сөйлейді.
Жазуы
Коряк тілінің жазу жүйесі 1930 жылдары жасалды – алдымен латын әліпбиіне, содан кейін кириллицаға негізделген. Бірінші коряк әліппесін сол уақытта лингвист, этнограф-солтүстікші, алғашқы коряк мектептерінің ұйымдастырушысы Сергей Стебницкий жасаған.
| А а | Б б | В в | Вʼ вʼ | Г г | Гʼ гʼ | Д д | Е е |
| Ё ё | Ж ж | З з | И и | Й й | К к | Ӄ ӄ | Л л |
| М м | Н н | Ӈ ӈ | О о | П п | Р р | С с | Т т |
| У у | Ф ф | Х х | Ц ц | Ч ч | Ш ш | Щ щ | Ъ ъ |
| Ы ы | Ь ь | Э э | Ю ю | Я я |
Дереккөздер
- Э.Д. Сүлейменова, Д.Х. Ақанова, Н.Ж. Шаймерденова «Қазақстан тілдері: әлеуметтік лингвистика анықтамалығы» — «Издательство Золотая Книга» ЖШС, 2020. — Б. 143. — 480 б. — ISBN 978–601–7988-21-0.
- Коряк тілі. Тексерілді, 14 маусым 2025.
- Үлкен Ресей энциклопедиясы 2004–2017. Тексерілді, 14 маусым 2025.
- Солтүстіктің байырғы халықтарының тілдері. Тексерілді, 14 маусым 2025.
уикипедия, wiki, кітап, кітаптар, кітапхана, мақала, оқу, жүктеу, тегін, тегін жүктеу, mp3, видео, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, сурет, музыка, seks, ән, фильм, кітап, ойын, ойындар, ұялы, андроид, iOS, apple, ұялы телефон, samsung, iphone, xiomi, xiaomi, redmi, honor, oppo, nokia, sonya, mi, ДК, веб, компьютер, Коряк тілі туралы ақпарат, Коряк тілі дегеніміз не? Коряк тілі сөзі нені білдіреді?
Koryak tili Koryak language paleoaziyattyk tilder otbasynyn chukot kamchatka tarmagyna kiredi Үndestigi bar tilderdin zhalgamaly agglyutinativti tүrine zhatady Koryak tiliӨz atauy Koryak languageElder ResejSojleushiler sany 1665 2010 Euraziya tilderi paleoaziyattyk tilder otbasychukot kamchatka tarmagy dd Zhazuy kirillica koya 335ISO 639 1 kpy kpyTagy karanyz Referentti halykReferentti halyk koryaktar oz atauy zhagalau koryaktary nymylgyn bugy osirushi koryaktar chaviyn Geografiyalyk taraluyKoryaktar Kamchatka tүbeginin soltүstik zhәne ortalyk boliginde Bering zhәne Ohot tenizderinin zhagalauynda etnikalyk toptyn kopshiligi Koryak avtonomiyalyk okruginde turady Koryaktardyn az boligi Kamchatka oblysynyn Koryak avtonomiyalyk okruginin kuramyna kirmejtin audandarynda Bystrinskij Sobolevskij 700 den astam koryaktar kazirgi Magadan oblysynyn Severo Evensk audanynyn aumagynda negizinen Tajgonos tүbeginde turady DialektisiKoryak tilinde birneshe dialektiler bar chavchuven apukin kamen alyutor kejde derbes til bolyp sanalady itkan olardyn ishinde chuvchuven dialektisi zhazudyn negizin kalady Chavchuven dialektisinde bugy bagushy koryaktar sojlejdi ZhazuyKoryak tilinin zhazu zhүjesi 1930 zhyldary zhasaldy aldymen latyn әlipbiine sodan kejin kirillicaga negizdelgen Birinshi koryak әlippesin sol uakytta lingvist etnograf soltүstikshi algashky koryak mektepterinin ujymdastyrushysy Sergej Stebnickij zhasagan A a B b V v Vʼ vʼ G g Gʼ gʼ D d E eYo yo Zh zh Z z I i J j K k Ӄ ӄ L lM m N n Ӈ ӈ O o P p R r S s T tU u F f H h C c Ch ch Sh sh Sh sh Y y E e Yu yu Ya yaDerekkozderE D Sүlejmenova D H Akanova N Zh Shajmerdenova Қazakstan tilderi әleumettik lingvistika anyktamalygy Izdatelstvo Zolotaya Kniga ZhShS 2020 B 143 480 b ISBN 978 601 7988 21 0 Koryak tili Tekserildi 14 mausym 2025 Үlken Resej enciklopediyasy 2004 2017 Tekserildi 14 mausym 2025 Soltүstiktin bajyrgy halyktarynyn tilderi Tekserildi 14 mausym 2025
