Заманбек Қалабайұлы Нұрқаділов - NiNa.Az

Заманбек Қалабайұлы Нұрқаділов (15 қаңтар 1944, Кеген ауданы, Алматы облысы – 12 қараша 2005, Алматы) — Қазақ КСР-і мен Қазақстан Республикасының мемлекет және қоғам қайраткері, саясаткер. Ұлы жүздің Албан тайпасының Қоңырбөрік руынан шыққан.Кеңес Одағы кезіндегі Алматы қаласының соңғы басшысы және тәуелсіз Қазақстандағы Алматы қаласының алғашқы басшысы (1991 - 1994).

Заманбек Қалабайұлы Нұрқаділов
Лауазымы
Ту Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар агенттігінің 2-ші төрағасы Ту
мамыр 2001 — наурыз 2004
Президент	Нұрсұлтан Назарбаев
Ізашары	Шалбай Құлмаханов
Ізбасары	Нұрахмет Бижанов
Ту Алматы облысының 4-ші әкімі Ту
желтоқсан 1997 — мамыр 2001
Ізашары	Серік Үмбетов
Ізбасары	Шалбай Құлмаханов
Ту Алматы қаласының 1-ші әкімі Ту
8 ақпан 1992 — 20 маусым 1994
Президент	Нұрсұлтан Назарбаев
Ізашары	жаңадан құрылған лауазым
Ізбасары	Шалбай Құлмаханов
Өмірбаяны
Азаматтығы	Қазақстан
Дүниеге келуі	15 қаңтар 1944 (1944-01-15) Кеген, Кеген ауданы, Алматы облысы
Қайтыс болуы	12 қараша 2005 (2005-11-12) (61 жас) Алматы
Жұбайы	Мақпал Жүнісова
Балалары	Қайрат, Құралай
өңдеу

Саяси қызметі

• 1985 - 1991 - Алматы қалалық атқару комитетінің төрағасы;
• 1991 - Алматы қалалық партия комитетінің бірінші хатшысы;
• 1991 - 1992 - Алматы қалалық халық депутаттары кеңесінің төрағасы;
• 1992 - 1994 - Алматы қаласының әкімі;
• 1995 - 1997 - Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің I шақырылым депутаты;
• 1997 - 2001 - Алматы облысының әкімі;
• 2001 - 2004 - Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар агенттігінің төрағасы.

Алматы қаласының әкімі

1990 жылдың наурызында Нұрқаділов Алматы қаласының әкімі ретінде Жоғарғы Кеңестің 12-шақырылымының депутаты болып сайланды. Бір жылдан кейін, 1991 жылдың көктемінде, Нұрқаділов қалалық халық депутаттары кеңесінің төрағасы болды және комбинатта Компартияның қалалық комитетінің бірінші хатшысы болды (оның тарихында соңғы болып шықты). Тамыздағы төңкерістен кейін және КОКП таратылғаннан кейін, ол депутаттар Кеңесінің төрағасы қызметін сақтап қалды, ал 1992 жылдың көктемінде облыстық, қалалық және аудандық әкімдіктер институты құрылғаннан кейін, Нұрқаділов 1994 жылдың маусымының соңына дейін сол кездегі Қазақстанның бас қаласы Алматы қаласының 1-ші әкімі ретінде қызмет етті.

Жеке өмірі

• 1965 жылдан 1995 жылға дейінгі бірінші жұбайы - Нұрбике Нұрқаділова (20.05.1945 — 22.11.2024):
  1. Қайрат Нұрқаділов (1967)
  2. Құралай Нұрқаділова (1970) — қазақстандық дизайнер, суретші, стилист, «Құралай» сән үйінің басшысы.
• 2000 жылдан кейінгі жұбайы - Мақпал Жүнісова (11.01.1964) — қазақстандық эстрада әншісі, Қазақстанның халық әртісі.

Аударма өлеңдері

"Омар Хайамнан", "Хафизден", Александр Пушкин "Онегиннің Татьянаға хаты", Николай Гумилев "Парсыға еліктеу".

Шығармашылығы

"Заманбекпін", "Мақпалға", "Махаббат".

Өлімі

2005 жылдың 12 қарашасында Заманбек Нұрқаділов өз үйінде денесіндегі атылған үш оғымен өлі күйінде табылды. Екі оқ кеудесіне тиген, біреуі басына тиген. Болған оқиғаның ресми нұсқасы бойынша өз-өзіне қол жұмсаған деп танылды. Алматыдағы "Кеңсай" зиратына жерленген.

Есімін есте қалдыру

• 2024 жылы туған жері Алматы облысының Кеген ауылындағы өнер мектебіне Заманбек Нұрқаділовтің есімі берілді. Мектептің алдына саясаткер құрметіне ескерткіш-бюст ашылды.

Дереккөздер

1. https://abai.kz/post/127985
2. Алмабеков Т. Албан ата энциклопедиялық шежіре. // [1] — Алматы, 2003. — 1352 б. — ISBN 9965-00-838-8.
3. http://www.voxpopuli.kz/history/933-zamanbek-nurkadilov-zhizn-bez-strakha.html
4. http://nomad.su/?a=3-200511170018
5. Заманбек Нұрқаділовтің құрметіне ескерткіш-бюст ашылды